31 Temmuz 2026 ÖABT Deneme Sınavı · Günün 51 Sorusu
Bu sayfadaki sınav her gün otomatik yenilenir; bugünün seti sabittir, yarın yeni 50 soru gelir.
Sorular ÖABT e-sınav formatının ders dağılımına göre havuzdan seçilir ve tamamı çözümlü örnek sorudur
(gerçek sınav kitapçığı değildir).
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre, 'nesne devamlılığı'nı kazanmış bir bebek aşağıdaki davranışlardan hangisini sergiler?
A Renkli kitaplardaki resimlere güler
B Gördüğü her yuvarlak nesneye 'top' der
C Aynadaki yansımasına el sallar
D Legolarla kule yapmaya çalışır
E Örtü altına saklanan oyuncağı arar
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Nesne devamlılığı, bir nesnenin görüş alanından çıksa bile var olmaya devam ettiğini anlamaktır. Bu dönemdeki bebekler (8-12 ay) saklanan nesneleri aktif olarak arar. Diğer seçenekler: (B) şema genellemesi, (C) inşa oyunu (sensori-motor sonrası), (D) benlik algısı, (E) duyusal tepkilerle ilişkilidir.
Soru 2 · Çocuk Gelişimi
5 yaşındaki Zeynep, oyuncağını paylaşmak istemediği için arkadaşına 'Bu benim, sen dokunamazsın!' diyor. Bu davranış, hangi gelişim döneminin tipik özelliğidir?
A Sembolik oyun
B Benmerkezcilik
C Motor beceriler
D İşbirliği dönemi
E Dil gelişimi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Benmerkezcilik, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında öne sürdüğü bir kavramdır. Bu dönemde çocuklar, başkalarının bakış açılarını anlamakta zorlanır ve dünyayı kendi perspektiflerinden görürler.
Soru 3 · Çocuk Gelişimi
4 yaşındaki Mert, annesine dün parkta gördüğü köpeği anlatırken "Köpek havlıyor, sonra koşuyor, sonra duruyor" ifadelerini kullanmakta, olayın geçmiş zamanda olduğunu belirten ekleri kullanmamaktadır. Mert'in bu dil kullanımı, Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre hangi dönemin özellikleriyle en iyi açıklanır?
A Somut işlemler döneminde çocuklar geçmiş-şimdi ayrımını tam yapamaz, bu nedenle fiillerde zaman eki kullanmazlar.
B Somut işlemler döneminde tersine çevrilebilirlik kazanılmadığı için çocuk geçmiş zaman kipini kullanamaz.
C Duyusal-motor dönemde dil henüz sembolik işlev kazanmadığı için çocuk yalnızca şimdiki zamanı ifade eder.
D İşlem öncesi dönemde çocuklar olayları sezgisel ve şimdiki zaman odaklı anlatır, geçmiş zaman kullanımı gelişmemiştir.
E Duyusal-motor dönemde çocuklar nesne sürekliliğini kazanamadığı için geçmiş olayları anlatamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Piaget’in işlem öncesi dönem (2-7 yaş) özelliklerinden biri, çocukların olayları sezgisel ve şimdiki zaman odaklı anlatmasıdır. Mert’in geçmiş zaman eki kullanmaması, bu dönemde zaman kavramının henüz tam gelişmediğini gösterir. Somut işlemler dönemi (7-11 yaş) daha ileri mantıksal işlemleri içerir. Duyusal-motor dönem (0-2 yaş) dilin sembolik kullanımından öncedir. Bu nedenle doğru cevap D’dir.
Soru 4 · Çocuk Gelişimi
2 yaşındaki bir çocuk, yeni tanıştığı bir oyuncağı önce ağzına götürmekte, ardından onu sallayarak ses çıkarmaktadır. Bu davranış, aşağıdaki gelişim kuramcılarından hangisinin dönemiyle en doğrudan ilişkilidir?
A Freud - Oral dönem
B Piaget - Duyusal motor dönem
C Erikson - Girişimciliğe karşı suçluluk
D Bandura - Gözlemsel öğrenme
E Vygotsky - Yakınsak gelişim alanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Piaget'nin duyusal motor döneminde (0-2 yaş) bebekler dünyayı duyuları ve hareketleriyle keşfeder; ağız yoluyla inceleme bu dönemin tipik bir özelliğidir. Freud'un oral dönemi 0-1 yaşı kapsar, 2 yaş için uygun değildir. Erikson'un girişimciliğe karşı suçluluk dönemi 3-5 yaştır. Diğer seçenekler bu spesifik davranışı açıklamaz.
Soru 5 · Çocuk Gelişimi
3 yaşındaki bir çocuk, oyun parkında başka bir çocuğun düştüğünü görünce ona yardım etmek için koşar ve 'Acıdı mı?' diye sorar. Bu davranış, çocuğun hangi gelişim alanındaki ilerlemesini gösterir?
A Dil gelişimi
B Özbakım becerileri
C Bilişsel gelişim
D Sosyal-duygusal gelişim
E Psikomotor gelişim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Çocuğun başkasının duygularını anlama ve tepki verme davranışı, sosyal-duygusal gelişimin bir göstergesidir. Empati kurma ve yardım etme eğilimi bu alana özgüdür.
Soru 6 · Çocuk Gelişimi
Aşağıdaki öz bakım becerilerinden hangisi 5-6 yaş grubu çocuklar için beklenen bir kazanımdır?
A Dişlerini tamamen kendi başına fırçalayabilme
B Yemek pişirebilme
C Tek başına banyo yapabilme
D Kıyafetlerini ütüleyebilme
E Ayakkabılarını bağcıksız olarak giyebilme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
5-6 yaş grubu çocukların öz bakım becerileri arasında dişlerini kendi başına fırçalayabilme temel bir kazanımdır. Bu yaş grubunda çocukların ince motor becerileri ve öz bakım rutinleri gelişmiştir ancak yemek pişirme, ütü yapma gibi karmaşık beceriler henüz beklenmez. Ayakkabı bağlama gibi beceriler ise genellikle 6 yaş sonrasında kazanılır.
Soru 7 · Gelişim Kuramları
Bir öğretmen, öğrencilerine 'Bir problemi çözmek için farklı yollar deneyin' diyerek onları cesaretlendirir. Bu yaklaşım, hangi gelişim kuramının temel ilkeleriyle örtüşür?
A Vygotsky - Yakınsal Gelişim Alanı
B Erikson - Kimlik Kazanımı
C Gardner - Çoklu Zeka Kuramı
D Bronfenbrenner - Ekolojik Sistemler Kuramı
E Piaget - Dengeleme Süreci
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Piaget'nin dengeleme süreci, bireyin yeni bilgileri mevcut şemalarına uydurma (asimile etme) veya şemalarını değiştirme (akomodasyon) yoluyla öğrenmesini içerir. Öğretmenin farklı çözüm yolları denemeye teşvik etmesi bu süreci destekler.
Soru 8 · Gelişim Kuramları
Piaget'e göre, çocukların nesneleri sadece tek bir özelliğine göre sınıflandırabildiği ve korunum kavramını anlayamadığı bilişsel gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?
A Somut işlemler dönemi
B İşlem öncesi dönem
C Soyut işlemler dönemi
D Duyusal-motor dönem
E Sezgisel dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Piaget'e göre işlem öncesi dönem (2-7 yaş), çocukların nesneleri tek bir özelliğine göre sınıflandırabildiği, benmerkezci düşünceye sahip olduğu ve korunum kavramını henüz kazanamadığı evredir. Bu dönemde mantıksal işlemler yapılamaz ve çocuklar görünüşe aldanır. Soruda bahsedilen özellikler bu evreyle tam olarak örtüşmektedir.
Soru 9 · Gelişim Kuramları
İlkokul öncesi çağındaki bir çocuğa, aynı miktardaki suyu önce kısa ve geniş bir bardağa, ardından uzun ve ince bir bardağa koyduğunuzda, çocuk uzun bardaktaki suyun daha fazla olduğunu söylemektedir. Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre, çocuğun bu yanılgısı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en iyi açıklanır?
A Odaklanma (centration)
B Korunum (conservation) kazanımının henüz gelişmemiş olması
C Benmerkezcilik (egocentrism)
D Canlıcılık (animism)
E Tersine çevrilebilirlik (reversibility)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Soru 10 · Gelişim Kuramları
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre, somut işlemler dönemindeki bir çocuğun aşağıdaki davranışlardan hangisini göstermesi beklenir?
A Duyusal-motor reflekslerle çevreyi keşfetmek
B Bir bardaktaki suyu daha geniş bir kaba boşaltıldığında su miktarının değişmediğini anlamak
C Nesnelerin yok olduğunda var olmaya devam ettiğini bilmek
D Soyut kavramlarla ilgili hipotezler kurup sistematik olarak test etmek
E Başkalarının bakış açısını tamamen kendi bakış açısıyla karıştırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Somut işlemler döneminde (7-11 yaş) çocuk korunum kazanır; sıvı korunumu, sayı korunumu gibi somut durumlarda madde miktarının değişmediğini anlar. B seçeneği soyut işlemler dönemine, C seçeneği duyusal-motor döneme (nesne sürekliliği), D seçeneği benmerkezcilik (işlem öncesi dönem), E seçeneği ise duyusal-motor döneme aittir.
Soru 11 · Gelişim Kuramları
Bir anaokulu öğretmeni, çocukların oyun sırasında 'Bu benim!' diyerek eşyaları paylaşmakta zorlandığını gözlemliyor. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre bu davranış hangi evrenin tipik özelliğidir?
A Duyusal-motor dönem
B Formel işlemler dönemi
C İşlem öncesi dönem
D Soyut işlemler dönemi
E Somut işlemler dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Piaget'nin işlem öncesi döneminde (2-7 yaş) çocuklar benmerkezci düşünce yapısına sahiptir ve paylaşım konusunda zorlanırlar. 'Bu benim!' ifadesi, bu evredeki mülkiyet algısını yansıtır.
Soru 12 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi dönemde 'sosyal-duygusal gelişimi' desteklemek amacıyla yapılan etkinliklerden hangisi diğerlerine göre daha kapsamlıdır?
A Grup oyunlarında sıra beklemeyi öğretmek
B Duygu kartlarıyla kendi hislerini ifade etmelerini sağlamak
C Rol oynama yoluyla empati becerisini geliştirmek
D Hikaye anlatımıyla farklı duyguları tanıtmak
E Sanat etkinliklerinde özgür ifadeye izin vermek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Rol oynama, çocukların hem kendi duygularını (A ve D) hem de başkalarının duygularını anlamasını (empati), aynı zamanda grup dinamiklerine (C) ve yaratıcı ifadeye (E) katkı sağladığı için en kapsamlı seçenektir.
Soru 13 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programının 'sarmal' yapısı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A Her yeni konunun önceki öğrenmelerin üzerine inşa edilmesi ve derinleştirilmesi
B Etkinliklerin bağımsız üniteler halinde sıralanması
C Öğrenme sürecinin doğrusal bir şekilde ilerlemesi
D Kazanımların her yaş grubunda aynı şekilde tekrarlanması
E Programın tüm okul öncesi kurumlarında aynı şekilde uygulanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Soru 14 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programında kullanılan portfolyo değerlendirme yöntemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A Çocuğun kendi gelişimini görmesine olanak tanır.
B Aile katılımını destekleyen bir araçtır.
C Çocuğun gelişimini süreç içinde belgelemeyi sağlar.
D Sadece öğretmen tarafından doldurulan bir formdur.
E Çocuğun ürünlerini ve çalışmalarını içerir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Portfolyo, çocuğun çalışmalarını, gözlem notlarını, fotoğrafları vb. içeren bir dosyadır ve öğretmen, çocuk ve aile iş birliğiyle oluşturulur. Sadece öğretmen tarafından doldurulan bir form değildir. Bu nedenle B yanlıştır.
Soru 15 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programında etkinlik planlama sürecinde öğretmenin aşağıdakilerden hangisini temel ilke olarak benimsemesi beklenir?
A Tüm etkinlikleri aynı türden seçerek çocukların ilgisini canlı tutmak
B Hareketli ve sakin etkinlikleri gün içinde dönüşümlü olarak planlamak
C En zor ve karmaşık etkinlikleri sabah saatlerinde uygulamak
D Etkinliklerin tamamını açık alanda yaparak çocukların enerjisini boşaltmak
E Sadece öğretmen merkezli etkinliklere yer vererek kontrolü sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Okul öncesi eğitim programında günlük akışta hareketli ve sakin etkinliklerin dönüşümlü olarak planlanması, çocukların dikkat süreleri ve enerji düzeyleri göz önünde bulundurularak dengeli bir öğrenme ortamı sağlar. Diğer seçenekler çocukların ihtiyaçlarına uygun değildir.
Soru 16 · Okul Öncesi Program
Bir okul öncesi öğretmeni, 'yaparak yaşayarak öğrenme' ilkesini uygulamak için aşağıdaki etkinliklerden hangisini tercih etmelidir?
A Çocuklara resimli kitap okuyup sorular sormak
B Televizyonda eğitici bir program izletmek
C Çocuklara boyama sayfaları dağıtmak
D Sınıfta doğa yürüyüşü ve gözlem yapmak
E Şarkı sözlerini ezberletip söyletmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğa yürüyüşü ve gözlem, çocukların aktif katılımını ve doğrudan deneyim kazanmasını sağlayarak yaparak yaşayarak öğrenme ilkesine uygun bir etkinliktir.
Soru 17 · Öğrenme Kuramları
Bir öğrenci, ödevini zamanında teslim ettiğinde öğretmeninden artı puan alıyor. Bu durum, Skinner'in edimsel koşullanma ilkelerinden hangisiyle ilişkilidir?
A Sönme
B Pozitif pekiştirme
C Negatif pekiştirme
D Ceza
E Kendiliğinden geri gelme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Pozitif pekiştirme, davranışı izleyen hoşa giden bir uyaranın (artı puan) eklenmesiyle davranışın tekrarlanma olasılığını artırır. Öğrencinin ödev teslimi davranışı, bu ilkeyle güçlendirilmiştir.
Soru 18 · Öğrenme Kuramları
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre, bir çocuk aynı miktardaki suyu geniş bir bardaktan dar ve uzun bir bardağa döktüğünde su miktarının değişmediğini anlayamamaktadır. Bu durum çocuğun hangi bilişsel gelişim döneminde olduğunu gösterir?
A Formal işlemler dönemi
B İşlem öncesi dönem
C Soyut işlemler dönemi
D Somut işlemler dönemi
E Duyusal-motor dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Piaget'in kuramında işlem öncesi dönemde (2-7 yaş) çocuklar korunum kavramını henüz kazanmamıştır. Su miktarının değişmediğini anlayamama bu dönemin tipik bir özelliğidir. Somut işlemler döneminde korunum kazanılır.
Soru 19 · Öğrenme Kuramları
Bir fen bilgisi öğretmeni, öğrencilerine 'Suyun kaldırma kuvveti' konusunu anlatırken önce bir deney yaptırır, ardından öğrencilerin kendi hipotezlerini oluşturmalarını ve sonuçları tartışmalarını ister. Bu öğretim yaklaşımı, aşağıdaki öğrenme kuramlarından hangisine daha yakındır?
A Gestalt öğrenme
B Yapılandırmacı öğrenme
C Davranışçı öğrenme
D Programlı öğretim
E Çoklu zekâ kuramı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yapılandırmacı öğrenme, öğrencinin bilgiyi aktif olarak yapılandırmasını vurgular. Öğrencilerin deney yaparak, hipotez kurarak ve tartışarak kendi anlamlarını oluşturmaları bu kuramla uyumludur. Davranışçılık pasif alışkanlık, Gestalt bütüncül algı, programlı öğretim küçük adımlar, çoklu zekâ ise farklı zekâ türlerine odaklanır.
Soru 20 · Öğrenme Kuramları
Bir fen bilgisi öğretmeni, fotosentez konusunu anlatırken konuyu alt başlıklara (ışık bağımlı reaksiyonlar, ışıktan bağımsız reaksiyonlar) ayırarak her birini ayrı ayrı ve sırayla işlemektedir. Sweller'ın bilişsel yük kuramına göre bu uygulama aşağıdaki ilkelerden hangisine örnektir?
A Çoklu ortam ilkesi
B Bölme ilkesi
C Yansıtma ilkesi
D Aşırı bilişsel yük
E Uygunluk ilkesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bilişsel yük kuramında bölme ilkesi, karmaşık bilgilerin küçük ve yönetilebilir parçalara ayrılarak sunulmasını önerir. Öğretmenin konuyu alt başlıklara bölüp sırayla işlemesi bu ilkeye uygundur. Diğer seçenekler farklı ilkeleri veya olumsuz durumları ifade eder.
Soru 21 · Öğrenme Kuramları
Bir fen bilgisi öğretmeni, 'Fotosentez' konusuna başlamadan önce öğrencilerine bitkilerin enerji üretimiyle ilgili genel bir çerçeve sunmuş ve ardından ayrıntılara geçmiştir. Ausubel'in anlamlı öğrenme kuramına göre bu strateji aşağıdakilerden hangisidir?
A Tümdengelim
B Sunuş yoluyla öğretim
C Zihinsel harita
D Buluş yoluyla öğrenme
E Ön örgütleyici
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Ausubel, anlamlı öğrenmeyi kolaylaştırmak için ön örgütleyicilerin kullanılmasını önermiştir. Ön örgütleyici, yeni bilginin var olan bilişsel yapıya bağlanmasını sağlayan genel bir çerçevedir. Diğer seçenekler farklı öğretim stratejilerini ifade eder; buluş yoluyla öğrenme Bruner'e, sunuş yoluyla öğretim ise Ausubel'in kendisine aittir ancak burada kullanılan araç ön örgütleyicidir.
Soru 22 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Okul öncesi öğretmeni, bir hikaye anlatma etkinliği sırasında çocuklara "Sence kahraman bu durumda ne yapmalı?" gibi sorular yönelttiğinde aşağıdaki hangi beceriyi hedeflemektedir?
A Yeni kelimeler öğrenme.
B Tahmin etme (çıkarım yapma) becerisi.
C Sıralama (olay sırası) becerisi.
D Fonolojik farkındalık.
E Dinleme becerisi.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
"Sence ne yapmalı?" sorusu, çocuğun hikayede geçen olayları anlamlandırmasını ve ileriye yönelik tahminler yapmasını gerektirir. Bu, tahmin etme ve çıkarım yapma becerisini hedefler.
Soru 23 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Türkçe dil etkinliklerinde hikaye anlatımı sırasında öğretmenin çocuklara sorduğu 'Sence bundan sonra ne olmuş?' sorusu aşağıdaki dil becerilerinden hangisini geliştirmeye yöneliktir?
A Tahmin etme becerisi
B Kelime dağarcığı
C Yazma becerisi
D Okuma becerisi
E Dinleme becerisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu soru, çocukların hikayenin devamını tahmin etmelerini sağlayarak yaratıcı düşünme ve tahmin becerilerini geliştirir. Dinleme, okuma ve yazma doğrudan hedeflenmez; kelime dağarcığı ise dolaylı olarak gelişse de asıl beceri tahmin etmedir.
Soru 24 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Aşağıdaki etkinliklerden hangisi, çocukların ses farkındalığını (fonolojik farkındalık) desteklemede en etkili yöntemdir?
A Kafiyeli sözcüklerle tekerleme söyleme
B Drama yoluyla hikâye canlandırma
C Harfleri sırayla yazma çalışması yapma
D Bir hikâyeyi resimlerle yeniden anlatma
E Verilen bir kelimenin anlamını tahmin etme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tekerleme söyleme, kafiye ve ses tekrarları içerdiği için çocukların sesleri ayırt etme, sözcüklerin başlangıç ve bitiş seslerini fark etme becerisini geliştirir. Diğer seçenekler anlam, yazma veya yaratıcılıkla ilgilidir.
Soru 25 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Okul öncesi dönemde çocuklara 'dinleme becerisi' kazandırmak amacıyla yapılan bir etkinlikte, aşağıdaki yöntemlerden hangisi en uygun olur?
A Çocuklara bir şarkıyı ezberletip sınıf önünde söyletmek
B Çocuklara bir bilmece sorup cevabını tahmin etmelerini istemek
C Çocuklara kısa bir hikâye anlatıp ardından hikâyeyle ilgili basit sorular sormak
D Çocuklara alfabedeki harfleri tekrar ettirmek
E Çocuklardan bir resim çizip anlatmalarını istemek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Dinleme becerisi, aktif olarak dinleyip anlamayı gerektirir. Kısa bir hikâye anlatıp ardından sorular sormak, çocukların dinlediklerini anlama ve hatırlama becerilerini geliştirir. Diğer seçenekler ise daha çok ezber, ifade veya motor becerilerine yöneliktir.
Soru 26 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir matematik öğretmeni, uyguladığı bir testteki bir maddenin güçlük indeksini 0,80 olarak hesaplamıştır. Bu durum madde için ne anlama gelir?
A Madde çok zordur, üst gruptakilerin çoğu yanlış cevaplamıştır.
B Madde kolaydır, öğrencilerin büyük bölümü doğru cevaplamıştır.
C Madde ayırt ediciliği düşüktür, iyi öğrencilerle kötü öğrencileri ayıramaz.
D Madde güvenilir değildir, ölçüm hatası yüksektir.
E Madde orta güçlüktedir, doğru cevaplama oranı %50 civarındadır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Madde güçlük indeksi 0,00 ile 1,00 arasında değişir. 0,80 değeri, öğrencilerin %80'inin maddeyi doğru cevapladığını gösterir, yani madde kolaydır.
Soru 27 · Ölçme ve Değerlendirme
Aşağıdaki durumlardan hangisi 'biçimlendirici değerlendirme'nin kullanım amacına örnek oluşturur?
A Öğrencinin dönem sonunda genel başarısını belirlemek
B Okulun genel başarı düzeyini raporlamak
C Öğrencileri sınıf geçme veya kalma açısından sıralamak
D Öğrenme eksikliklerini tespit ederek dönüt vermek
E Üst öğrenime yerleştirme kararı vermek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Biçimlendirici değerlendirme, öğrenme sürecinde eksiklikleri belirleyip dönüt vererek öğrenmeyi desteklemek amacıyla kullanılır. Diğer seçeneklerde verilen durumlar ise daha çok toplayıcı (summatif) değerlendirmenin kullanım alanlarına girer.
Soru 28 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, öğrencilerinin bir dönem boyunca yaptığı tüm ödevleri, projeleri ve sınavları bir dosyada toplayarak her öğrencinin gelişimini izlemektedir. Bu yaklaşım aşağıdaki ölçme türlerinden hangisiyle en iyi açıklanır?
A Özetleyici değerlendirme
B Portfolyo değerlendirme
C Tanılayıcı değerlendirme
D Biçimlendirici değerlendirme
E Düzey belirleyici değerlendirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Portfolyo değerlendirme, öğrencinin dönem boyunca ürettiği çalışmaların biriktirilerek gelişiminin izlenmesini sağlar. Tanılayıcı değerlendirme ön bilgileri belirlemeye, biçimlendirici değerlendirme süreç içi eksikleri gidermeye, düzey belirleyici ve özetleyici değerlendirme ise not verme amacına yöneliktir.
Soru 29 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir lisede on iki öğretmenden oluşan bir komisyon, öğrencilerin akademik başarılarını değerlendirmek için yeni bir ölçme aracı geliştirmektedir. Ölçme aracının kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla komisyonun aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?
A Farklı iki puanlayıcının verdiği puanlar arasındaki uyumu belirlemek
B Ölçeğin iç tutarlılık katsayısını hesaplamak
C Kazanım ve konu dağılımını gösteren belirtke tablosu oluşturmak
D Her maddenin güçlük indeksini ayrı ayrı hesaplamak
E Testi eşdeğer iki forma ayırarak her ikisini uygulamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Kapsam geçerliği, test maddelerinin ölçülmek istenen kazanımları ve konuları ne ölçüde temsil ettiğiyle ilgilidir. Belirtke tablosu (test planı), kazanım-hedef düzeyi ve konu alanlarını sistematik biçimde eşleştirerek kapsam geçerliğini sağlamaya yönelik temel araçtır.
Soru 30 · Oyun
Okul öncesi öğretmeni, çocukların sembolik oyunlarında hangi davranışıyla Vygotsky'nin 'yakınsal gelişim alanı' kavramını destekler?
A Çocukların oyunlarını tamamen kendi başlarına oynamalarına izin vererek.
B Çocukların oyunlarına katılarak onların bir üst seviyeye çıkmalarına rehberlik ederek.
C Çocukların oyunlarında sadece gerçek nesneler kullanmalarını sağlayarak.
D Çocukların oyunlarında sadece fiziksel aktivitelere yer vererek.
E Çocukların oyunlarını sadece bireysel olarak sürdürmelerine izin vererek.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı, çocuğun kendi başına yapabildikleri ile bir yetişkin veya akran rehberliğinde yapabilecekleri arasındaki farkı ifade eder. Öğretmenin çocukların oyunlarına katılarak rehberlik etmesi, onların mevcut becerilerini geliştirip bir üst seviyeye çıkmalarını sağlar. Bu nedenle doğru cevap, yetişkin desteğiyle çocuğun potansiyelini ortaya çıkaran B seçeneğidir.
Soru 31 · Oyun
Bir okul öncesi öğretmeni, oyun hamuru etkinliği sırasında çocukların oyun hamurunu yuvarlayıp yassılttıktan sonra 'kurabiye' dediklerini gözlemliyor. Bu gözlem, çocukların aşağıdaki gelişim alanlarından hangisine ait bir beceriyi yansıtmaktadır?
A Sosyal gelişim
B Bilişsel gelişim
C İnce motor beceriler
D Duygusal gelişim
E Dil gelişimi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Çocukların oyun hamuruna farklı bir anlam yükleyerek sembolik temsil yapması, bilişsel gelişimin bir göstergesidir (Piaget’in sembolik oyun kavramı). İnce motor beceriler de kullanılır ancak burada vurgulanan, nesnenin zihinsel dönüşümüdür. Dil gelişimi sadece adlandırmayı içerir, ancak asıl beceri sembolik düşünmedir.
Soru 32 · Oyun
4 yaşındaki çocuklar, evcilik oyununda 'baba' rolünü üstlenen arkadaşlarına 'Sen annesin, ben baba' diyerek roller değiştiriyor. Bu durum, Vygotsky'nin oyun kuramına göre aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
A Yakınsak gelişim alanı
B Bilişsel benmerkezcilik
C Dışsal kuralların içselleştirilmesi
D Oyunun özgürlük alanı
E Özümleme ve uyum sağlama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Vygotsky'ye göre oyun, çocuğun dışsal kuralları içselleştirmesini sağlayan bir etkinliktir. Rol değiştirme, çocukların oyun kurallarını kabul edip uygulamasını gerektirir; bu da kuralların içselleştirilmesi sürecini yansıtır.
Soru 33 · Oyun
Aşağıdaki durumlardan hangisi, bir oyunun 'sosyo-dramatik oyun' kategorisine girdiğinin en güçlü göstergesidir?
A Bireysel olarak oyuncaklarla yaratıcı şekiller yapılması
B Matematik kavramlarını öğreten masa oyunları kullanılması
C Müzik eşliğinde serbest dans edilmesi
D Çocukların gerçek hayattaki sosyal rolleri taklit etmesi ve diyalog kurması
E Fiziksel becerileri geliştiren parkur oyunları oynanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Sosyo-dramatik oyun, çocukların sosyal etkileşim içinde rol paylaşımı yaparak gerçek yaşam senaryolarını canlandırmasıdır. Diğer seçenekler yaratıcı, fiziksel veya bilişsel oyun türlerine örnektir.
Soru 34 · Fen ve Matematik
Bir öğrenci, iki farklı dinamometre ile aynı cismin ağırlığını ölçüyor. Dinamometrelerden biri 2,4 N, diğeri 2,6 N gösteriyor. Bu farkın en olası nedeni nedir?
A Dinamometrelerin kalibrasyonlarının farklı olması
B Ölçümlerin farklı gezegenlerde yapılması
C Cismin hacminde değişiklik olması
D Cismin sıcaklığının değişmesi
E Dinamometrelerin farklı malzemelerden yapılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Dinamometrelerin farklı değerler göstermesinin en olası nedeni kalibrasyon farklılıklarıdır. Diğer seçenekler (sıcaklık, gezegen, hacim) ağırlık ölçümünü bu kadar küçük ölçekte etkilemez. Malzeme farkı ise doğrudan ölçüm hatasına neden olmaz.
Soru 35 · Fen ve Matematik
Bir öğrenci, eşit kütledeki X ve Y maddelerini ayrı ayrı ısıtarak sıcaklık-zaman grafiğini çiziyor. X maddesi için grafik daha dik bir eğim gösterirken, Y maddesi için daha yatay bir eğim gözleniyor. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A X ve Y maddelerinin öz ısıları eşittir.
B X maddesi daha fazla ısı almıştır.
C X maddesinin öz ısısı Y'den daha düşüktür.
D Y maddesinin öz ısısı X'ten daha düşüktür.
E Y maddesi daha yüksek sıcaklıkta kaynamıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Öz ısı, bir maddenin sıcaklığını 1°C artırmak için gereken ısı miktarıdır. Dik eğim, daha az ısıyla sıcaklık artışı olduğunu (düşük öz ısı) gösterir. X'in grafiği daha dik olduğu için öz ısısı Y'den düşüktür.
Soru 36 · Fen ve Matematik
Bir dikdörtgen şeklindeki tarlanın eni, boyunun 2/3'ü kadardır. Tarlanın çevresi 120 metre olduğuna göre alanı kaç metrekaredir?
A 600
B 1080
C 864
D 960
E 720
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Dikdörtgenin eni 2x, boyu 3x olsun. Çevre 2(2x+3x)=10x=120 ise x=12. En=24, boy=36, alan=24*36=864 m². Doğru cevap C'dir.
Soru 37 · Fen ve Matematik
Bir matematik sorusunda 'Bir dikdörtgenin çevresi 24 cm, uzun kenarı kısa kenarının 2 katıdır' ifadesi veriliyor. Buna göre dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
A 24
B 36
C 20
D 32
E 16
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Kısa kenar x, uzun kenar 2x alınırsa çevre 2(x+2x)=6x=24 cm → x=4 cm. Alan = x * 2x = 4 * 8 = 32 cm². Diğer şıklar ya çevre hesabına (A, B) ya da kenar oranına (C, E) dikkat etmeyen hatalı çözümlerdir.
Soru 38 · Özel Eğitim
Öğrenme güçlüğü olan bir öğrencinin okuma becerilerini değerlendirmek isteyen özel eğitim öğretmeni, öğrencinin günlük okuma performansını gözlemlemek ve ürünlerini toplamak için bir değerlendirme yöntemi seçecektir. Bu durumda en uygun değerlendirme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
A Öğrencinin velisinden okuma alışkanlıkları hakkında sözlü bilgi almak
B Öğrencinin bir metni sesli okurken hatalarını anlık olarak kaydetmek (hata analizi)
C Öğrencinin okuma seviyesini belirlemek için zeka testi uygulamak
D Öğrencinin okuma becerisini sadece yazılı sınav sonuçlarına göre değerlendirmek
E Öğrenciyi sınıf arkadaşlarıyla aynı anda standart bir okuma testine tabi tutmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Öğrenme güçlüğü olan öğrencilerde okuma becerisini değerlendirmek için hata analizi (örneğin, sesli okuma sırasında yapılan hataların kaydedilmesi) performansa dayalı ve bireyselleştirilmiş bir yöntemdir. A seçeneği standart testlerin öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için geçerli olmayabileceğini göz ardı eder, C seçeneği zeka testi okuma becerisini doğrudan ölçmez, D seçeneği veli görüşü destekleyici olsa da yeterli değildir, E seçeneği yazılı sınav okuma güçlüğü olan öğrencinin gerçek performansını yansıtmayabilir.
Soru 39 · Özel Eğitim
Otizm spektrum bozukluğu olan bir öğrenci, sınıfta ani seslere aşırı tepki vermekte ve sık sık kulaklarını kapatmaktadır. Okul psikoloğu, bu öğrencinin duyusal hassasiyetini yönetmek için aşağıdaki stratejilerden hangisini öncelikli olarak önermelidir?
A Öğrenciye sesin kaynağını göstererek neden korkmaması gerektiğini anlatmak
B Öğrenciye seslere alışması için giderek artan şiddette ses kayıtları dinletmek
C Öğrencinin tepkilerini görmezden gelerek sakinleşmesini beklemek
D Öğrenciyi sessiz bir ortamda tek başına ders çalışmaya yönlendirmek
E Öğrenciye kulaklık takarak rahatsız edici sesleri azaltmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Doğru cevap E'dir. Duyusal hassasiyeti olan OSB'li öğrencilerde çevresel uyaranları azaltmak (örneğin kulaklık kullanımı) etkili bir duyusal düzenleme stratejisidir. A tamamen izolasyon anlamına gelir ve sosyal katılımı engeller. C duyarsızlaştırma profesyonel gözetim gerektirir ve öncelikli değildir. D tepkileri görmezden gelmek kaygıyı artırabilir. E bilişsel açıklama OSB'li çocuk için anlamlı olmayabilir.
Soru 40 · Özel Eğitim
Özel eğitim sınıfında öğrenme güçlüğü olan bir öğrenci için aşağıdaki öğretim stratejilerinden hangisi en az uygun olur?
A Somut örneklerle soyut kavramların öğretilmesi
B Çoklu duyuya hitap eden materyallerin kullanılması
C Küçük adımlarla ilerleyen bir öğretim planı uygulanması
D Karmaşık ve uzun süreli ödevler verilmesi
E Sözlü yönergelerin sık sık tekrar edilmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için karmaşık ve uzun süreli ödevler bilişsel yükü artırarak öğrenmeyi zorlaştırır. Diğer seçenekler ise bu öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun kanıtlanmış stratejilerdir.
Soru 41 · Özel Eğitim
Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan 8 yaşındaki bir öğrenci, sınıfta sıra bekleme becerisinde zorlanmaktadır. Özel eğitim öğretmeni, bu beceriyi kazandırmak için sosyal hikâye kullanmaya karar verir. Buna göre öğretmenin hazırlayacağı sosyal hikâyede aşağıdaki unsurlardan hangisi bulunmalıdır?
A Doğrudan ödül-ceza içeren ifadeler
B Akranlarının olumsuz tepkilerini betimleyen ifadeler
C Sadece öğrencinin hatasını vurgulayan ifadeler
D Kısa, net cümleler ve somut davranış betimlemeleri
E Karmaşık cümleler ve soyut kavramlar
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Sosyal hikâyeler OSB'li bireyler için hazırlanan kısa, net ve somut betimlemeler içerir; hedef davranışı olumlu yönde modelleyerek öğretir. Diğer seçenekler sosyal hikâye ilkelerine uygun değildir.
Soru 42 · Sanat Müzik Drama
Bir okul öncesi öğretmeni, çocuklara “Şimdi hep birlikte bir yağmur ormanı oluşturalım” der. Çocuklar ellerini sürtme, parmak şıklatma, dil şaklatma gibi vücut sesleri çıkararak yağmur sesini canlandırır. Bu etkinlik aşağıdaki müzik ve drama kavramlarından hangisine en iyi örnektir?
A Ses taklidi (onomatope)
B Doğaçlama dans
C Rol oynama
D Sözsüz oyun
E Beden perküsyonu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Vücudun çeşitli bölgelerini kullanarak ritmik sesler üretme tekniği beden perküsyonu olarak adlandırılır. Bu etkinlikte ses taklidi de bulunsa da asıl vurgu vücutla ritim oluşturmadır. Sözsüz oyun, dans veya rol oynama bu etkinliğin temel tanımı değildir.
Soru 43 · Sanat Müzik Drama
İlkokul müzik dersinde öğretmen, öğrencilerine farklı boyutlarda su dolu bardaklarla basit bir melodi oluşturma etkinliği yaptırıyor. Bu etkinlik öncelikle aşağıdaki müzik kavramlarından hangisini somutlaştırmayı amaçlar?
A Ritim ve tempo arasındaki ilişkiyi keşfetmek, vuruşların hızını değiştirerek farklı etkiler yaratmak.
B Müzik formu (nakarat, köprü gibi) yapılarını, belirli bir düzen içinde tekrar eden motiflerle fark etmek.
C Dinamik farklılıkları (forte-piyano) deneyimleyerek ses şiddetinin müzikal ifadeye katkısını anlamak.
D Armoni oluşturma sürecini, aynı anda çalınan farklı notaların uyumunu duyarak öğrenmek.
E Perde yüksekliği ve aralık kavramını, su seviyesi ile ses frekansı arasındaki bağlantı üzerinden kavramak.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Su dolu bardaklarda su seviyesi arttıkça ses incelir (perde yükselir), azaldıkça kalınlaşır. Bu etkinlik perde (frekans) ve aralık kavramlarını somutlaştırır. Ritim (A), dinamik (B), armoni (D) ve form (E) bu etkinliğin öncelikli amacı değildir.
Soru 44 · Sanat Müzik Drama
Okul korosu için hazırlanan bir eserde 'a capella' ifadesinin anlamı nedir?
A Hızlı tempoda söylenen bir müzik türü
B Klasik gitar eşliğinde söylenen şarkılar
C Tek sesli (monofonik) müzik yapma tekniği
D Enstrüman eşliği olmadan yalnızca insan sesiyle icra
E Yalnızca koro bölümlerini içeren eser
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
A capella, İtalyanca 'kilise tarzı' anlamına gelir ve enstrümansız, yalnızca vokal performansı ifade eder. Diğer seçenekler terimin yanlış yorumlanmasından kaynaklanan çeldiricilerdir.
Soru 45 · Sanat Müzik Drama
Sanat dersinde öğrencilerden 'duygularını soyut bir resimle ifade etmeleri' istenirse bu çalışmanın temel kazanımı ne olur?
A Harf ve rakamları estetik yazma becerisi
B Heykel yapma tekniklerini uygulama
C Sanat tarihi bilgisini artırma
D Gerçekçi resim tekniklerini öğrenme
E Duygusal ifade biçimlerini görsel sanatlarla aktarma becerisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Soyut resim çalışması, öğrencilerin duygularını renk, çizgi ve biçimlerle ifade etme becerisini geliştirir. Diğer seçenekler soyut ifadeyle doğrudan bağlantılı değildir.
Soru 46 · Anne Baba Eğitimi
Bir anne, çocuğuna 'Ödevini yapmazsan akşam yemekte tatlı yok' demektedir. Bu yöntem, davranış değiştirme tekniklerinden hangisine örnektir?
A Ceza
B Sönme
C Olumlu pekiştireç
D Olumsuz pekiştireç
E Duygusal şantaj
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Annenin ifadesi, istenmeyen davranışın (ödev yapmama) ardından hoşa gitmeyen bir uyaran (tatli yasağı) ekleyerek davranışın azaltılmasını hedeflemektedir. Bu, ceza tekniğidir. Olumsuz pekiştireçte ise hoşa gitmeyen uyaran kaldırılır.
Soru 47 · Anne Baba Eğitimi
Bir ebeveyn, çocuğunun duygusal gelişimini desteklemek için 'duygularını ifade etmesine izin verme ve bu duyguları yargılamadan dinleme' yaklaşımını benimsiyor. Bu ebeveynin temel amacı nedir?
A Çocuğun akademik başarısını artırmak
B Çocuğun özgüvenini azaltarak uysal olmasını sağlamak
C Çocuğun öz farkındalık ve duygusal düzenleme becerilerini geliştirmek
D Çocuğun fiziksel gelişimini hızlandırmak
E Çocuğun sosyal çevresini genişletmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Duygularını ifade etmesine izin vermek ve yargılamadan dinlemek, çocuğun kendi duygularını tanımasını ve düzenlemesini sağlar. Bu, öz farkındalık ve duygusal düzenleme becerilerini geliştirir. Diğer seçenekler ise bu yaklaşımın doğrudan hedefleri değildir.
Soru 48 · Anne Baba Eğitimi
9 yaşındaki çocuğu, matematik ödevini yapmayı sürekli erteleyen bir ebeveyn, çocuğun ödev yapma alışkanlığı kazanması için aşağıdaki tekniklerden hangisini uygulamalıdır?
A Çocuğa ödevini yapmak için belirli bir saat belirleyip her gün aynı saatte uygulamak
B Ödev yapmayı reddettiğinde çocuğa daha fazla ödev vererek cezalandırmak
C Ödev yapmadığında çocuğun bilgisayar kullanmasını bir günlüğüne yasaklamak
D Çocuğun ödevini kendisi yapmasına izin verip müdahale etmemek
E Çocuğa ödev yapmanın önemini anlatan bir kitap okumak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tutarlı bir rutin oluşturmak, çocuğun ödev yapma alışkanlığı kazanmasında etkilidir. Belirlenen saatte ödev yapmak, davranışın otomatikleşmesini sağlar. Diğer seçenekler ceza, ihmal veya yetersiz yöntemlerdir.
Soru 49 · Materyal Geliştirme
Bir eğitim materyali geliştiricisi, ortaokul düzeyinde bir eğitsel oyun tasarlamakta ve oyunun öğrenme çıktılarıyla uyumunu sağlamak istemektedir. Aşağıdaki ASSURE modeli adımlarından hangisi, bu uyumu denetleme ve gerekli düzeltmeleri yapma sürecinde doğrudan bir rol oynar?
A Öğretim stratejisi, teknoloji ve materyalleri seçme (Select methods, media, and materials)
B Öğrenci özelliklerini analiz etme (Analyze learners)
C Materyali kullanma (Utilize materials)
D Öğrenci performansını değerlendirme (Evaluate and revise)
E Performans hedeflerini belirleme (State objectives)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
ASSURE modelinin son adımı olan 'Değerlendirme ve Düzeltme' (Evaluate and revise), hem öğrenci başarısını hem de materyalin etkililiğini ölçerek öğrenme çıktılarıyla uyumu kontrol etmeyi ve gerekli iyileştirmeleri yapmayı kapsar. Geliştiricinin oyunun çıktılarla uyumunu sağlamak için dönüt alıp revize etmesi bu adımla doğrudan ilgilidir. Diğer adımlar tasarım öncesi analiz (A), hedef yazma (B), seçim (C) ve uygulama (D) aşamalarına aittir; uyumun denetlenmesi ve düzeltilmesi ise değerlendirme aşamasını gerektirir.
Soru 50 · Materyal Geliştirme
Bir öğretmen, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine 'bitkilerin büyümesi için gerekli koşullar' konusunu öğretmek amacıyla bir materyal tasarlayacaktır. Öğretmenin, materyalin pedagojik uygunluğunu sağlamak için öncelikle dikkat etmesi gereken ilke aşağıdakilerden hangisidir?
A Materyalin tüm öğrenciler tarafından aynı anda kullanılabilecek şekilde planlanması
B Materyalin mümkün olduğunca çok sayıda bilgi içerecek şekilde kapsamlı hazırlanması
C Materyalin öğretmenin kendi el becerilerini sergileyecek biçimde tasarlanması
D Materyalin içeriğinin öğrencilerin günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirilmesi
E Materyalin görsel açıdan en çarpıcı ve renkli olacak şekilde hazırlanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Pedagojik uygunluk, materyalin öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine, ilgi alanlarına ve günlük yaşamına hitap etmesini gerektirir. İlkokul öğrencileri için soyut kavramlar somutlaştırılmalı, içerik gerçek hayatla bağlantılı olmalıdır. Görsel çekicilik önemli olmakla birlikte öncelikli ilke pedagojik uygunluktur.
Soru 51 · Materyal Geliştirme
Bir sosyal bilgiler öğretmeni, öğrencilerin harita okuma becerilerini geliştirmek için etkileşimli bir dijital materyal tasarlamıştır. Bu materyalde öğrenciler harita üzerinde tıklayarak yerleşim yerlerinin adlarını öğrenebilmekte ve zoom yaparak detayları inceleyebilmektedir. Buna göre materyalin aşağıdaki özelliklerden hangisini taşıdığı söylenebilir?
A Öğrenciye etkileşim ve keşfetme fırsatı sunar
B Statik ve basılıdır
C Sadece görsel ögeler içerir
D Öğretmen merkezli bir sunum aracıdır
E Yalnızca işitsel uyaranlarla çalışır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Etkileşimli dijital materyaller, öğrencilerin tıklama, sürükleme, yakınlaştırma gibi eylemlerle içeriği keşfetmesine olanak tanır. Soruda anlatılan özellikler (tıklama, zoom) bu etkileşimi sağladığı için doğru cevap A seçeneğidir.