MEB-EKYS Eğitim Bilimleri · Ölçme ve Değerlendirme Soruları
10 soru · çözümü açık · üyelik yok
Bu sorular MEB-EKYS sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'den indirebilirsin.
Ölçme ve Değerlendirme örnek soruları
Soru 1
Bir lise müdürü, öğretmenlerin sınıf içi değerlendirme uygulamalarını öğrenmeyi destekleyecek biçimde dönüştürmek istemektedir. Müdür, öğretmenlerden aşağıdaki uygulamalardan hangisini benimsemelerini beklemelidir?
A Öğrencilerin performansını yalnızca proje ve ödevlerle değerlendirmek.
B Her ünite sonunda kapsamlı bir yazılı sınav yaparak öğrencilerin eksiklerini belirlemek.
C Ders sırasında öğrencilerin anlama düzeyini anlık olarak yoklamak ve dönüt vermek.
D Dönem sonunda yapılan genel sınavın sonuçlarına göre öğretim programını revize etmek.
E Öğrencilere not vermek amacıyla sık sık kısa sınavlar uygulamak.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Biçimlendirici değerlendirme, öğrenme süreci devam ederken anlık dönüt sağlayarak öğrenmeyi destekler. Diğer seçenekler özetleyici veya not odaklı değerlendirme türleridir.
Soru 2
Bir okul müdürü, uygulanan bir testin maddelerinin birbiriyle tutarlı olup olmadığını (iç tutarlılık) belirlemek için bir katsayı hesaplatmak istemektedir. Bu amaçla kullanılması gereken en uygun istatistiksel katsayı aşağıdakilerden hangisidir?
A Maddeler arası ortalama korelasyon
B Cronbach Alfa katsayısı
C Pearson momentler çarpımı korelasyonu
D Kuder-Richardson 20 (KR-20) katsayısı
E Spearman-Brown korelasyonu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İç tutarlılık güvenirliğini değerlendirmede en yaygın kullanılan katsayı Cronbach Alfa'dır. KR-20 de benzer ama ikili puanlanan maddeler içindir; ancak soruda 'test' genel ifadesi kullanıldığı için Cronbach Alfa daha kapsayıcıdır.
Soru 3
Bir öğretmen, öğrencilerinin analiz ve sentez düzeyindeki düşünme becerilerini ölçmek istemektedir. Bu amaçla aşağıdaki sınav türlerinden hangisi en uygun ölçme aracıdır?
A Açık uçlu (kompozisyon) soruları
B Doğru-yanlış soruları
C Çoktan seçmeli test
D Boşluk doldurma soruları
E Eşleştirme soruları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bloom taksonomisinde analiz ve sentez üst düzey bilişsel becerilerdir. Açık uçlu sorular, öğrencinin bilgiyi yeniden yapılandırmasını, neden-sonuç ilişkileri kurmasını ve özgün fikirler üretmesini gerektirir. Diğer seçenekler daha çok alt düzey (hatırlama, anlama) becerileri ölçer.
Soru 4
Bir öğretmen, ders sırasında öğrencilerin anlama düzeyini hızlıca kontrol etmek için kısa sınavlar uygulamaktadır. Bu değerlendirme türü aşağıdakilerden hangisidir?
A Norma dayalı değerlendirme
B Biçimlendirici değerlendirme
C Yerleştirme değerlendirmesi
D Dönem sonu değerlendirmesi
E Tanılayıcı değerlendirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Biçimlendirici değerlendirme, öğrenme süreci içinde yapılır ve öğretmene anında geri bildirim sağlayarak öğretimi yönlendirir. Dönem sonu sınavları (summatif) ise öğrenme sonunda yapılır. Tanılayıcı değerlendirme ön bilgileri ölçer, yerleştirme değerlendirmesi ise öğrenciyi uygun gruba yerleştirmek için kullanılır.
Soru 5
Bir okul müdürü, öğretmenlerin öğrencilere verdikleri geri bildirimlerin genellikle 'Aferin', 'Güzel olmuş' gibi genel ifadelerden oluştuğunu gözlemliyor. Bu durumu iyileştirmek için öğretmenlere hangi tür geri bildirim vermelerini önermelidir?
A Spesifik ve geliştirici geri bildirim
B Yazılı yerine sözlü geri bildirim
C Daha sık ve kısa geri bildirim
D Geri bildirim verme sıklığını azaltmak
E Sadece olumsuz geri bildirim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Spesifik ve geliştirici geri bildirim, öğrencilerin hangi alanlarda iyi olduklarını ve hangi alanlarda gelişmeye ihtiyaç duyduklarını anlamalarını sağlar. Bu tür geri bildirim, öğrenme sürecini destekler ve öğrencilerin motivasyonunu artırır.
Soru 6
Bir öğretmen, öğrencilerinin proje performanslarını değerlendirirken rubrik kullanmaktadır. Rubrikte, öğrencilerin çalışmalarının farklı boyutlarına göre puanlama kriterleri belirlenmiştir. Bu durum, aşağıdaki ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarından hangisine örnektir?
A Geleneksel değerlendirme
B Tanılayıcı değerlendirme
C Summatif değerlendirme
D Alternatif değerlendirme
E Biçimlendirici değerlendirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Alternatif değerlendirme, öğrencilerin performanslarını çok yönlü ve kriterlere dayalı olarak değerlendirmeyi içerir. Rubrik kullanımı bu yaklaşımın bir örneğidir.
Soru 7
Bir okul müdürü, öğretmenler kurulunda yapılan bir değerlendirme toplantısında, bazı öğretmenlerin sınav sonuçlarını yorumlarken "sınıf ortalamasının altında kalan öğrenciler başarısızdır" şeklinde genel bir yargıya vardıklarını gözlemlemiştir. Bu durum, ölçme ve değerlendirme ilkeleri açısından aşağıdaki kavram yanılgılarından hangisine örnek oluşturur?
A Geçerlik ve güvenirlik kavramlarının birbirine karıştırılması
B Ölçüt bağımlı değerlendirmenin bağıl değerlendirme olarak algılanması
C Ham puanın standart puana dönüştürülmesi gerektiğinin unutulması
D Tanılayıcı değerlendirmenin biçimlendirici değerlendirme ile aynı sanılması
E Bağıl değerlendirmenin mutlak değerlendirme ile karıştırılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Sınıf ortalamasını ölçüt alarak öğrencileri başarılı/başarısız diye ayırmak, bağıl değerlendirme yaklaşımıdır. Oysa öğretmenler bunu mutlak (ölçüt bağımlı) bir yargıymış gibi ifade etmektedir. Bu nedenle doğru cevap bağıl değerlendirmenin mutlak değerlendirme ile karıştırılmasıdır. Diğer seçenekler senaryodaki kavram yanılgısını doğrudan yansıtmamaktadır.
Soru 8
Bir okul müdürü, öğretmenlerin hazırladığı sınav sonuçlarını incelerken bazı sınıflarda notların çok yüksek, bazılarında ise çok düşük olduğunu fark ediyor. Aynı öğretmenin farklı şubelerinde bile benzer farklılıklar gözlemliyor. Müdür, sınavların öğrencilerin gerçek başarısını yansıtmadığından şüpheleniyor. Bu durumda müdürün öncelikle sorgulaması gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A Sınavların güvenirliği
B Sınavların ayırt edicilik gücü
C Sınavların kapsam geçerliği
D Sınavların kullanışlılığı
E Sınavların standardizasyonu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Aynı öğretmenin farklı şubelerinde not dağılımlarının tutarsız olması, ölçme aracının farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vermediğini gösterir. Bu durum güvenirlik sorununa işaret eder. Kapsam geçerliği sınavın ölçmek istediği konuyu ne kadar temsil ettiğiyle ilgilidir; ayırt edicilik gücü ise madde düzeyinde başarılı ve başarısız öğrencileri ayırma becerisidir. Standardizasyon ve kullanışlılık da önemli olmakla birlikte bu senaryoda öncelikli sorun güvenirliktir.
Soru 9
Bir okul müdürü, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme sürecinde hataları azaltmak için hangi yöntemi öncelikli olarak kullanmalarını önermelidir?
A Sözlü sınavlar
B Subjektif değerlendirme
C Çoktan seçmeli testler
D Tek doğru cevaplı sorular
E Rubrik kullanımı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Rubrikler, ölçme ve değerlendirme sürecinde standart sağlayarak hataları azaltır. Diğer seçenekler daha subjektif veya sınırlı değerlendirme yöntemleridir.
Soru 10
Bir okul müdürü, öğretmenlerin hazırladığı bir sınavın madde analizini incelerken bir maddenin güçlük indeksinin 0.85, ayırt edicilik indeksinin ise 0.20 olduğunu gözlemliyor. Bu durumda müdürün madde hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşması beklenir?
A Madde orta güçlükte ve iyi ayırt edici olduğu için sınavda kalması uygundur, herhangi bir değişiklik gerekmemektedir.
B Aynt edicilik indeksi 0.20'nin altında olduğu için madde negatif ayırt ediciliğe sahiptir ve mutlaka sınavdan çıkarılmalıdır.
C Maddenin güçlük indeksi yüksek olduğu için çok zor bir madde olarak değerlendirilir ve öğrencilerin çoğu doğru yanıtlayamamıştır.
D Madde çok kolay olduğundan tüm öğrenciler doğru yanıtlamıştır, bu nedenle ayırt edicilik indeksi anlamsızdır ve madde kullanılabilir.
E Madde çok kolay olduğu için üst ve alt grubu yeterince ayırt edememekte, bu nedenle maddenin düzenlenmesi veya çıkarılması düşünülmelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Güçlük indeksi 0.85 olan bir madde kolaydır (0.00-0.40 zor, 0.40-0.60 orta, 0.60-1.00 kolay). Aynt edicilik indeksi 0.20 ise düşük ayırt ediciliği gösterir (0.40 ve üzeri çok iyi, 0.30-0.39 iyi, 0.20-0.29 düşük, 0.20 altı zayıf). Bu madde kolay olduğu için üst ve alt grubu ayırt etmekte yetersiz kalmıştır; düzeltilmesi veya çıkarılması önerilir.
MEB-EKYS havuzunun tamamı
97.288 doğrulanmış açıklamalı soru, yanlışlarını öğrenene kadar geri getiren tekrar havuzu, AI öğretmen ve haftalık Türkiye denemesi tek pakette.