MEB-EKYS Mevzuat · Etik ve Mesleki Değerler Soruları
10 soru · çözümü açık · üyelik yok
Bu sorular MEB-EKYS sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'den indirebilirsin.
Etik ve Mesleki Değerler örnek soruları
Soru 1
Okul müdürü, bir öğretmenin ders içeriğini aksatarak öğrencilere ticari bir ürün tanıttığını öğrenir. Bu durumda hangi mevzuat hükmüne göre işlem yapılmalıdır?
A Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği
B Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Kurumları Yönetmeliği
C Öğretmenlerin Ders Dışı Eğitim Çalışmaları Yönetmeliği
D Öğretmenlik Meslek Etiği Yönetmeliği
E Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Öğretmenlik Meslek Etiği Yönetmeliği, öğretmenlerin mesleki davranışlarını ve etik kurallarını düzenler. Bu durumda öğretmenin etik dışı davranışı söz konusu olduğu için bu yönetmelik temel alınmalıdır. Diğer yönetmelikler bu durumla doğrudan ilgili değildir.
Soru 2
Okul müdürü, bir öğretmenin ders saatinde öğrencilere siyasi içerikli konuşma yaptığına dair şikâyet almıştır. Bu durumda müdürün öncelikli olarak hangi mevzuat hükmünü referans alarak hareket etmesi gerekir?
A Okul aile birliği işleyiş esasları
B Milli Eğitim Temel Kanunu'ndaki eğitimin genel amaçları
C Öğretmenlerin tarafsızlık ilkesi
D Okul servis hizmetleri yönetmeliği
E Öğrenci disiplin yönetmeliği
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Öğretmenlerin siyasi propaganda yapması, tarafsızlık ilkesini ihlal eder. MEB mevzuatında öğretmenlerin siyasi görüşlerini öğrencilere empoze etmesi yasaktır. Diğer seçenekler bu durumla doğrudan ilgili değildir.
Soru 3
Okul müdürü, öğretmenlerin motivasyonunu artırmak için bir toplantı düzenliyor. 'Bireysel farklılıkları göz ardı etmeden, herkese eşit mesafede durmalıyız' ifadesiyle aşağıdaki kavramlardan hangisine vurgu yapmaktadır?
A Şeffaflık
B İş birliği
C Adalet
D Yenilikçilik
E Girişimcilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Müdürün ifadesinde 'eşit mesafe' ve 'bireysel farklılıklar' vurgusu adalet kavramını öne çıkarmaktadır. Şeffaflık bilgi paylaşımı, iş birliği ortak çalışma, yenilikçilik yeni fikirler, girişimcilik ise proje üretme ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Bir okul müdürü, öğretmenlerden birinin ders sırasında öğrencileri cep telefonuyla kaydettiğini öğreniyor. Öğretmen, bu kaydı veli bilgilendirme amacıyla kullanacağını söylüyor. Mevzuata göre müdürün bu durumda öncelikle yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A Kaydın amacını ve kapsamını değerlendirip veli onayı olup olmadığını kontrol etmek
B Öğretmeni sözlü olarak uyararak kaydı silmesini istemek ve konuyu kapatmak
C Derhal disiplin soruşturması başlatmak ve öğretmeni görevden uzaklaştırmak
D Konuyu ilçe milli eğitim müdürlüğüne taşıyarak talimat beklemek
E Öğretmenden yazılı savunma alarak durumu okul aile birliğine bildirmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kişisel verilerin korunması kapsamında öğrenci görüntülerinin kaydedilmesi, veli onayı gerektirir. Müdür öncelikle kaydın hukuki dayanağını (veli izni, eğitim amacı) kontrol etmeli, gerekirse süreci buna göre yürütmelidir. Doğrudan soruşturma başlatmak veya sözlü uyarı ile geçiştirmek mevzuata uygun değildir.
Soru 5
Bir müdür yardımcısı, okulda görev yapan bir öğretmenin özel hayatına ilişkin sosyal medya paylaşımlarını takip ederek, bu paylaşımları disiplin soruşturmasına dayanak yapmak istiyor. Bu durumda hangi temel hukuk ilkesi ihlal edilmiş olur?
A Özel hayatın gizliliği
B Masumiyet karinesi
C İfade özgürlüğü
D Eşitlik ilkesi
E Görevde yükselme hakkı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
MEB personelinin özel hayatı, disiplin soruşturmasında ancak kamu göreviyle ilgili olduğunda dikkate alınabilir. Burada müdür yardımcısının, öğretmenin özel paylaşımlarını keyfi olarak takip etmesi, özel hayatın gizliliği ilkesini ihlal eder.
Soru 6
Bir okul müdürü, etik ikilem yaşadığı durumlarda karar verirken öncelikle hangi kaynağı referans almalıdır?
A Öğretmenler kurulu görüşü
B Kişisel değerleri
C MEB mevzuatı ve etik ilkeler
D Okulun gelenekleri
E Velilerin beklentileri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Eğitim yöneticileri, etik ikilemlerde öncelikle resmi mevzuat ve evrensel etik ilkelere başvurmalıdır. Bu, tarafsız ve nesnel karar almayı sağlar. Diğer seçenekler ikincil derecede önemli olabilir.
Soru 7
Okul müdürü, velilerden gelen şikayetler üzerine bir öğretmenin ders işleme yöntemlerini incelemeye karar verir. Bu inceleme sürecinde müdürün öncelikle dikkate alması gereken temel ilke nedir?
A Öğretmenin mesleki özerkliğini koruyarak inceleme yapmak
B Öğretmenin sınıf içi uygulamalarını anında değiştirmesini talep etmek
C Veli şikayetlerini doğrudan disiplin sürecine taşımak
D Veli toplantısı düzenleyerek şikayetleri tartışmaya açmak
E Öğretmenin ders planlarını yeniden hazırlamasını istemek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Müdürün inceleme yaparken öğretmenin mesleki özerkliğini koruması esastır. Diğer seçenekler ya süreci hızlandırmaya yönelik aceleci davranışlar içerir ya da mevzuatta öngörülmeyen uygulamalardır.
Soru 8
Bir lise müdürü, bir öğretmenin sınıfta öğrencilere siyasi içerikli söylemlerde bulunduğu yönünde ihbar alıyor. Müdür, MEB’in öğretmenlik mesleği etik ilkeleri ve ilgili mevzuatı çerçevesinde öncelikle hangi işlemi yapmalıdır?
A Öğretmeni derhal görevden uzaklaştırır ve savunmasını alır.
B Öğretmenle birebir görüşerek uyarır ve konuyu kapatır.
C İhbarı dikkate almaz, çünkü ihbar isimsizdir.
D İhbarı değerlendirmek üzere okulda bir soruşturma başlatır ve gerekirse ilçe milli eğitim müdürlüğüne bildirir.
E Konuyu rehberlik servisine havale ederek öğrencilerle görüşülmesini ister.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
MEB mevzuatı, ihbar alındığında öncelikle bir ön değerlendirme ve soruşturma başlatılmasını öngörür. Müdür, durumu ilçe milli eğitim müdürlüğüne bildirerek süreci yönetmelidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 9
Bir okul müdürü, okulda yürütülen bir AB projesinin başarıyla tamamlanması üzerine bir veli tarafından kendisine hediye takdim edilmek istenmesi durumuyla karşılaşıyor. Okul müdürünün, kamu görevlilerinin uyması gereken etik davranış ilkeleri kapsamında bu durumda izlemesi gereken en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?
A Hediyeyi kabul edip durumu kaymakamlığa bildirmek.
B Hediyeyi kabul etmeyerek veliye teşekkür etmek ve kamu görevlilerinin hediye kabul etmesinin etik kurallara aykırı olduğunu belirtmek.
C Hediyeyi kabul edip okulun ihtiyaçları için kullanılmak üzere okul aile birliğine teslim etmek.
D Hediyeyi kabul edip müdür yardımcısına teslim ederek resmi kayıtlara geçirmesini istemek.
E Hediyeyi kabul edip projede emeği geçen öğretmenler arasında paylaştırmak.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile ilgili mevzuat, kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili menfaat sağlamasını ve hediye almasını yasaklamıştır. Okul müdürü, bir kamu görevlisi olarak velinin takdim ettiği hediyeyi kabul edemez. Hediyenin okul aile birliğine teslim edilmesi veya paylaştırılması da etik ihlal oluşturur. En doğru davranış, hediyeyi reddederek gerekçesini etik kurallara dayandırmaktır.
Soru 10
Bir okul müdürü, okul kaynaklarını kişisel çıkarı için kullandığı iddia edilen bir öğretmen hakkında ön soruşturma başlatmıştır. Soruşturma sürecinde müdürün gözetmesi gereken temel hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
A Ölçülülük ilkesi
B İdarenin takdir yetkisi
C Adil yargılanma hakkı
D Masumiyet karinesi
E Gizlilik ilkesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Disiplin soruşturmalarında, henüz kesin bir karar verilmeden önce kişinin suçlu sayılamayacağı ilkesi (masumiyet karinesi) esastır. Diğer ilkeler de süreçte önemli olmakla birlikte, soruşturmanın başlangıcında öncelikli olarak masumiyet karinesi gözetilmelidir.
MEB-EKYS havuzunun tamamı
97.288 doğrulanmış açıklamalı soru, yanlışlarını öğrenene kadar geri getiren tekrar havuzu, AI öğretmen ve haftalık Türkiye denemesi tek pakette.