Bu sorular ÖABT sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'den indirebilirsin.
Öğrenme Kuramları örnek soruları
Soru 1
Bir tarih öğretmeni, öğrencilerine Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemini anlatırken tahtaya karmaşık bir soy ağacı çiziyor ve aynı anda sözlü olarak her bireyin katkılarını sıralıyor. Öğrenciler hem görsel hem işitsel uyaranları eş zamanlı işlemekte zorlanıyor ve konuyu anlamakta güçlük çekiyor. Bu durum, Sweller'ın bilişsel yük kuramına göre aşağıdakilerden hangisinin arttığına işaret eder?
A Kalıcı bilişsel yük, çünkü öğrenciler eski bilgilerini yeni bilgilerle ilişkilendirememiştir.
B Dışsal bilişsel yük, çünkü gereksiz bilgi sunumu öğrencilerin dikkatini dağıtmıştır.
C İçsel bilişsel yük, çünkü konunun doğasından kaynaklanan karmaşıklık yüksektir.
D Matematiksel yük, çünkü öğrenciler sayısal verileri işlemek durumundadır.
E Etkili bilişsel yük, çünkü öğrenciler bilgilerini organize etmeye çalışmaktadır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sweller'a göre dışsal (extraneous) bilişsel yük, öğretim tasarımındaki gereksiz veya yanıltıcı unsurlardan kaynaklanır. Tahtadaki karmaşık soy ağacı ve eş zamanlı sözlü anlatım, öğrencilerin dikkatini bölerek ek bir yük oluşturmuştur. İçsel yük konunun doğal karmaşıklığından, etkili (germane) yük ise anlamlı öğrenme çabasından kaynaklanır; bu senaryoda artan yük dışsaldır.
Soru 2
Gestalt kuramına göre, bir öğrencinin bir problemi çözerken 'ani kavrayış' yaşamasının temel nedeni nedir?
A Sadece somut nesnelerle çalışması
B Parçalar arasındaki ilişkileri bütünsel olarak görmesi
C Deneme-yanılma yöntemini uzun süre kullanması
D Dışarıdan sürekli pekiştireç alması
E Ezberlenmiş bilgileri tekrarlaması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Gestalt kuramı, öğrenmenin parçaların mekanik birleşiminden ziyade bütünsel ilişkilerin kavranmasıyla gerçekleştiğini savunur. Ani kavrayış (insight), problemin parçaları arasındaki ilişkinin aniden anlaşılmasıyla ortaya çıkar.
Soru 3
Bruner'in buluş yoluyla öğrenme kuramında 'sezgisel düşünme'nin rolü nedir?
A Değerlendirmenin sadece testlerle yapılması
B Öğretmenin doğru cevapları direkt olarak sunması
C Kuralların sorgulanmadan kabul edilmesi
D Öğrencinin hipotezler kurarak bilgiye ulaşmasını sağlamak
E Öğrenme sürecinde duygusal tepkilerin ön planda tutulması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Bruner'in buluş yoluyla öğrenme kuramında sezgisel düşünme, öğrencinin bilgiye kendi zihinsel süreçleriyle ulaşmasını vurgular. Bu yaklaşımda öğrenci hipotezler kurar, tahminler yapar ve aktif olarak keşfeder. Doğru cevap olan D seçeneği, bu süreci en iyi şekilde yansıtan ifadedir çünkü sezgisel düşünmenin temel amacı öğrencinin kendi çıkarımlarıyla bilgiyi yapılandırmasıdır.
Soru 4
Bilişsel öğrenme kuramına göre, bireyin yeni bilgiyi var olan bilgi yapılarına entegre etmesi süreci aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
A Uyum sağlama
B Pekiştirme
C Dengeleme
D Gözlem
E Özümleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında özümleme, yeni bilginin var olan şemalara entegre edilmesidir. Uyum sağlama ise şemaların yeni bilgiye göre değiştirilmesidir. Öğrenciler bu iki kavramı karıştırabilir.
Soru 5
Bir öğretmen, sınıfta yeni bir konuyu anlatırken öğrencilerine konuyla ilgili kısa bir video izletiyor. Ardından videodaki örnek davranışları sergileyen bir öğrenciyi sözlü olarak övüyor ve diğer öğrencilerin de aynı davranışları yapmasını teşvik ediyor. Bu süreçte öğretmenin kullandığı yöntem, aşağıdaki öğrenme kuramlarından hangisinin ilkelerine dayanmaktadır?
A Gestalt öğrenme kuramı (içgörü ve problem çözme)
B Yapılandırmacı öğrenme kuramı (bireysel anlam yapılandırma)
C Edimsel koşullanma (pekiştirme ve ceza)
D Bilgi işleme kuramı (dikkat, kodlama, geri getirme)
E Sosyal bilişsel öğrenme kuramı (gözlem, model alma, dolaylı pekiştirme)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Öğretmenin video izletmesi model sunma, öğrenciyi övmesi dolaylı pekiştirme sağlama ve diğerlerini teşvik etmesi gözlemsel öğrenmeyi destekler. Bu durum Bandura'nın sosyal bilişsel kuramının temel özellikleridir. Edimsel koşullanma doğrudan pekiştirmeye dayanırken burada dolaylı pekiştirme söz konusudur, bu nedenle doğru cevap sosyal bilişsel öğrenme kuramıdır.
Soru 6
Öğrencilerin önceden edindikleri bilgilerle yeni bilgileri ilişkilendirerek anlam oluşturduğunu savunan öğrenme kuramı hangisidir?
A Davranışçı Kuram
B Nörolojik Temelli Öğrenme
C Yapılandırmacılık
D Sosyal Öğrenme Kuramı
E Bilişsel Kuram
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Yapılandırmacılık, öğrencinin aktif olarak bilgiyi inşa ettiğini ve önceki bilgilerle yeni bilgileri bütünleştirdiğini savunur. Diğer kuramlar bu süreci vurgulamaz.
Soru 7
Bir matematik öğretmeni, öğrencilerinin problem çözme becerilerini geliştirmek için her doğru adımda anında geri bildirim veriyor. Bu uygulama hangi kuramın ilkeleriyle doğrudan ilişkilidir?
A Gestalt Kuramı
B Operant Koşullanma
C Sosyal Öğrenme Kuramı
D Çoklu Zeka Kuramı
E Yapılandırmacılık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Skinner'in operant koşullanma kuramı, davranışın sonuçlarıyla şekillendiğini ve anında pekiştirmenin öğrenmeyi kolaylaştırdığını savunur. Doğru adımlara verilen anlık geri bildirim, bu kuramın 'olumlu pekiştirme' ilkesine örnektir.
Soru 8
Bir öğrenci, sınav öncesinde ders çalışırken notlarını tekrar tekrar okumak yerine, okuduğu bilgileri kendi cümleleriyle yazılı olarak ifade etmektedir. Öğrencinin bu çalışma yöntemi, aşağıdaki öğrenme stratejilerinden hangisine örnektir?
A Dikkat stratejisi, çünkü önemli noktalara odaklanmayı sağlar.
B Güdüleme stratejisi, çünkü içsel motivasyonu artırarak öğrenmeyi kolaylaştırır.
C Örgütleme stratejisi, çünkü bilgileri kategorilere ayırarak düzenler.
D Anlamlandırma stratejisi, çünkü bilgiyi yeniden yapılandırarak özümser.
E Tekrar stratejisi, çünkü bilgiyi defalarca yazılı olarak tekrarlar.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Anlamlandırma (elaboration) stratejisi, yeni bilginin mevcut bilgilerle ilişkilendirilerek kişisel anlamlar yüklenmesini içerir. Öğrencinin notları kendi cümleleriyle yazması, bilgiyi derinlemesine işleme ve anlamlandırma sürecidir. Tekrar stratejisi sadece yinelemeyi, örgütleme ise gruplamayı ifade eder.
Soru 9
Bir öğretmen, öğrencilerine 'doğru cevabı bulana kadar denemeye devam edin' diyerek onları teşvik ediyor. Bu durum hangi öğrenme kuramının temel ilkesiyle en iyi örtüşür?
A Klasik Koşullanma (Pavlov)
B Yapılandırmacılık (Vygotsky)
C Edimsel Koşullanma (Skinner)
D Bilişsel Öğrenme Kuramı (Piaget)
E Sosyal Öğrenme Kuramı (Bandura)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Edimsel koşullanmada, davranışın sonucunda gelen pekiştireç (burada doğru cevabı bulma), davranışın tekrarlanma olasılığını artırır. Öğretmenin yaklaşımı, Skinner'ın pekiştirme ilkesine uyar.
Soru 10
Bir sınıf öğretmeni, öğrencilerin ders sırasında konuşma davranışını azaltmak için, konuşmadıkları her 10 dakikalık sürenin sonunda onlara birer yıldız veriyor. Bu yıldızlar birikince öğrenciler küçük ödüller kazanıyor. Öğretmenin uyguladığı bu yöntem, edimsel koşullanmadaki hangi sürece örnektir?
A Sönme
B Olumsuz pekiştirme
C İkinci tür ceza
D Birinci tür ceza
E Olumlu pekiştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Olumlu pekiştirme, istenen davranışın (konuşmamak) ardından hoşa giden bir uyarıcı (yıldız) verilmesidir. Olumsuz pekiştirmede istenmeyen bir uyarıcı kaldırılarak davranış artırılır. Ceza türlerinde davranış azaltılmak istenirken burada davranış artırılmaktadır. Sönme, pekiştirecin ortadan kalkmasıyla davranışın azalmasıdır. Öğretmen istenen davranışı artırmak için olumlu pekiştirme kullanmıştır.
ÖABT havuzunun tamamı
32.045 doğrulanmış açıklamalı soru, yanlışlarını öğrenene kadar geri getiren tekrar havuzu, AI öğretmen ve haftalık Türkiye denemesi tek pakette.