Bu sayfadaki sınav her gün otomatik yenilenir; bugünün seti sabittir, yarın yeni 50 soru gelir.
Sorular ÖABT e-sınav formatının ders dağılımına göre havuzdan seçilir ve tamamı çözümlü örnek sorudur
(gerçek sınav kitapçığı değildir).
Çocuklarda öz düzenleme becerisini geliştirmek için aşağıdaki stratejilerden hangisi en uygundur?
A Duygu ve davranışları hakkında yansıtıcı sorular sorma
B Tüm kararları yetişkinin almasını sağlama
C Kuralları esneterek çocuğun rahat etmesini sağlama
D Sürekli ödül vererek davranışı pekiştirme
E Çocuğun her istediğini anında yerine getirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yansıtıcı sorular, çocuğun kendi duygu ve davranışlarını analiz ederek içsel kontrol mekanizması geliştirmesine yardımcı olur. Diğer seçenekler öz düzenleme yerine dışsal kontrolü artırır.
Soru 2 · Çocuk Gelişimi
3 yaşındaki bir çocuk, oyuncağını arkadaşına vermek istemeyip 'Bu benim!' diyerek tepki gösteriyor. Bu davranış, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre hangi dönemin tipik özelliğidir?
A Somut işlemler dönemi
B Formel işlemler dönemi
C Bağlanma dönemi
D İşlem öncesi dönem
E Duyusal-motor dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Piaget'nin işlem öncesi döneminde (2-7 yaş) çocuklar benmerkezci düşünce yapısına sahiptir. 'Bu benim!' ifadesi, çocuğun nesneleri kişiselleştirdiği ve paylaşım konusunda direnç gösterdiği bu dönemin tipik bir özelliğidir.
Soru 3 · Çocuk Gelişimi
5 yaşındaki bir çocuk, elindeki 4 kurabiyeyi iki arkadaşına eşit paylaştırmak istiyor. Önce her birine birer kurabiye veriyor, sonra kalan iki kurabiyeyi de birer birer dağıtıyor. Çocuğun bu davranışı, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre hangi dönemdeki bir özelliği yansıtır?
A Duyusal-motor dönem (0-2 yaş)
B Soyut işlemler dönemi (11+ yaş)
C İşlem öncesi dönem (2-7 yaş)
D Somut işlemler dönemi (7-11 yaş)
E Formal işlemler dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Çocuğun kurabiyeleri bire bir dağıtarak paylaştırması, işlem öncesi dönemdeki bir çocuğun tipik davranışıdır. Bu dönemde çocuklar, korunum kavramını henüz tam kazanmamıştır, ancak basit sayma ve dağıtma işlemlerini yapabilir. Somut işlemler döneminde ise korunum kazanılır. Soruda çocuk 5 yaşında olduğu için işlem öncesi dönemdedir.
Soru 4 · Çocuk Gelişimi
3-6 yaş arası çocuklarda görülen 'benmerkezci düşünce' aşağıdaki durumlardan hangisiyle en iyi örneklendirilir?
A Çocuğun, saklambaç oynarken gözlerini kapatarak 'Beni göremezsiniz' demesi
B Çocuğun, yağmur yağdığında 'Bulutlar bize kızdı' demesi
C Çocuğun, oyuncağını paylaşmak istememesi
D Çocuğun, annesinin hasta olduğunu duyunca 'Benim de başım ağrıyor' demesi
E Çocuğun, yemeğini kendi başına yemek istemesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Benmerkezci düşünce, çocuğun kendi bakış açısını evrensel gerçeklik olarak görmesiyle ilgilidir. B seçeneğindeki davranış, çocuğun kendi perspektifini diğerlerinin de göreceğini varsaymasıyla tipik bir örnektir. Diğer seçenekler benmerkezciliğin farklı yönlerini yansıtır ancak en saf örnek B'dir.
Soru 5 · Çocuk Gelişimi
4 yaşındaki Efe, rüzgârlı bir günde bahçede oynarken ağaç yapraklarının hareket ettiğini gözlemler ve "Rüzgâr canlı, çünkü hareket ediyor." der. Efe'nin bu düşüncesi, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramındaki hangi kavramla açıklanır?
A Tersine çevrilebilirlik (reversibilite) eksikliğine işaret etme
B Benmerkezcilik (egosantrizm) kaynaklı bir yanılgı
C Canlıcılık (animizm) düşüncesinin tipik bir örneği
D Odaklanma (santrasyon) becerisinin yetersizliği
E Yapaycılık (artifisyalizm) düşüncesini yansıtan bir ifade
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Piaget'nin animizm (canlıcılık) kavramı, çocuğun cansız nesnelere canlılık atfetmesidir. Efe'nin rüzgârın hareketini canlı olma gerekçesi sayması bu düşünceye örnektir. Diğer şıklar farklı bilişsel kavramları temsil eder.
Soru 6 · Çocuk Gelişimi
4 yaşındaki bir çocuk, 'Yemeğimi kendim yiyebilirim!' diyerek yetişkin yardımını reddeder. Bu davranış, Erikson'un psikososyal gelişim kuramındaki hangi evreye örnektir?
A Yakınlığa karşı yalıtılmışlık
B Temel güvene karşı güvensizlik
C Özerkliğe karşı kuşku ve utanç
D Girişimciliğe karşı suçluluk
E Kimlik kazanımına karşı rol karmaşası
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Erikson'un ikinci evresi olan 'özerkliğe karşı kuşku ve utanç' (1-3 yaş), çocuğun bağımsız hareket etme çabalarını kapsar. 4 yaşında görülen bu davranış, bu evrenin devamı niteliğindedir. 'Girişimciliğe karşı suçluluk' ise 3-6 yaş aralığına aittir ve daha çok keşif davranışlarıyla ilişkilidir.
Soru 7 · Gelişim Kuramları
Bir sınıf öğretmeni, öğrencilerine iki eşit miktarda su dolu bardak gösterir ve suyu birinden daha ince ve uzun bir bardağa aktarır. Ardından aynı öğrencilere iki eşit büyüklükte hamur topu verir, birini yassılaştırır ve hangisinde daha çok hamur olduğunu sorar. 7 yaşındaki bir öğrenci, su miktarının aynı kaldığını ancak yassı hamurun daha fazla olduğunu söylemiştir. Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre bu öğrenci hangi dönemdedir?
A Ahlaki gerçekçilik dönemi
B Soyut işlemler dönemi
C Duyusal motor dönemi
D Somut işlemler dönemi
E İşlem öncesi dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Piaget'e göre somut işlemler dönemi (7-11 yaş) korunum kavramının kazanıldığı dönemdir. Ancak korunum türleri aynı anda gelişmez; sıvı korunumu daha erken, kütle korunumu daha geç kazanılır. Öğrenci sıvı korunumunu başarmış ama kütle korunumunda başarısız olmuştur, bu da somut işlemler döneminin başlarında olduğunu gösterir. İşlem öncesi dönemde her iki korunum da başarılamaz; soyut işlemler döneminde ise her ikisi de başarılır.
Soru 8 · Gelişim Kuramları
Freud'un psikoseksüel gelişim kuramına göre, 'oral dönem'de temel çatışma aşağıdakilerden hangisidir?
A Soyut düşünme becerilerinin gelişimi ile somut deneyimler arasındaki uyumsuzluk
B Haz kaynağı olan emme davranışı ile gerçekliğin sınırlamaları arasındaki çatışma
C Cinsel kimlik kazanımı sürecinde ebeveynlerle yaşanan rekabet
D Akranlarıyla sosyal etkileşimde başarılı olma çabası
E Tuvalet eğitimi sırasında ebeveynlerin beklentileri ile çocuğun kontrol ihtiyacı arasındaki çatışma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Freud'un psikoseksüel gelişim kuramında oral dönem (0-1,5 yaş), haz kaynağının emme davranışı olduğu bir evredir. Bu dönemde temel çatışma, bebeğin emme gibi haz veren davranışları ile gerçekliğin (örneğin beslenme saatleri veya emmenin kısıtlanması) getirdiği sınırlamalar arasında yaşanır. Doğru cevap, bu çatışmayı tanımlayan B seçeneğidir.
Soru 9 · Gelişim Kuramları
Dört yaşındaki Elif, oyun hamurundan yaptığı topu annesine gösterir. Annesi topu alıp yassı bir kek haline getirince Elif, "Artık hamur azaldı!" diye ağlamaya başlar. Elif’in bu tepkisi, Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına göre hangi kavramla en iyi açıklanır?
A Korunum ilkesini henüz kazanmamış olması
B Canlıcı düşünce ile nesnelere bilinç atfetmesi
C Benmerkezci düşüncenin etkisiyle hareket etmesi
D Sembolik oyun döneminde bulunması
E Tersine çevrilebilirlik becerisini kullanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Piaget’nin somut işlem öncesi döneminde çocuklar korunum ilkesini henüz kazanmamıştır. Hamurun şekli değişince miktarının da değiştiğini düşünmeleri bu ilkenin eksikliğini gösterir.
Soru 10 · Gelişim Kuramları
Beş yaşındaki Ali, elindeki eşit miktardaki suyu iki farklı bardağa (biri ince ve uzun, diğeri geniş ve kısa) döktüğünde, ince ve uzun bardaktaki suyun daha fazla olduğunu söylüyor. Ali’nin bu tepkisi, Piaget’in bilişsel gelişim kuramına göre hangi kavramla açıklanabilir?
A Benmerkezcilik
B Korunum
C Sembolik düşünme
D Odaklanma (merkezleme)
E Tersine çevrilebilirlik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Ali, suyun miktarının değişmediğini anlayamıyor (korunum öncesi dönem). Ancak soruda özellikle bardağın şekline odaklanarak aynı miktarın farklı görünmesine aldanması, Piaget’in ‘odaklanma (merkezleme)’ kavramına örnektir. Korunum eksikliği bu durumun temelinde olsa da, doğrudan gözlenen davranış odaklanmadır.
Soru 11 · Gelişim Kuramları
Bir öğretmen, öğrencilerine karmaşık bir matematik problemini çözerken adım adım rehberlik ediyor ve zamanla bu desteği azaltıyor. Bu uygulama, hangi kuramsal yaklaşıma dayanmaktadır?
A Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı
B Vygotsky'nin Yapısalcı Yaklaşımı
C Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı
D Bandura'nın Sosyal Öğrenme Kuramı
E Bowlby'nin Bağlanma Kuramı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bu senaryo, Vygotsky'nin 'iskele kurma' (scaffolding) kavramını yansıtır; yetişkinin başlangıçta yoğun destek sağlaması ve çocuğun becerisi geliştikçe bu desteği kademeli olarak çekmesi temeline dayanır. Diğer seçeneklerdeki kuramlar (bağlanma, gözlem yoluyla öğrenme, psikososyal krizler, denge-dengesizlik) bu bağlamla doğrudan ilişkili değildir.
Soru 12 · Okul Öncesi Program
2013 Okul Öncesi Eğitim Programı'na göre öğretmen, günlük eğitim akışını planlarken aşağıdaki ilkelerden hangisine öncelik vermelidir?
A Sanat etkinlikleri her zaman günün ilk saatlerinde yapılmalıdır.
B Tüm etkinlikler öğretmen tarafından yönetilmeli, çocuklara seçim hakkı verilmemelidir.
C Günlük akışta yalnızca öğretmen merkezli etkinlikler yer almalıdır.
D Etkinlikler, çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına göre esnek bir şekilde düzenlenmelidir.
E Her gün aynı saatte aynı etkinlik türü tekrarlanmalıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
2013 Okul Öncesi Eğitim Programı, çocuk merkezli ve esnek bir yapıya sahiptir. Öğretmen, çocukların gelişim düzeylerine, ilgi alanlarına ve ihtiyaçlarına göre etkinliklerini esnek bir şekilde düzenlemelidir. A, C, D ve E seçenekleri katı, rutin ve öğretmen merkezli yaklaşımları yansıtır, programın esneklik ilkesine aykırıdır.
Soru 13 · Okul Öncesi Program
Aile katılımı sürecinde, öğretmenin ailelere çocuklarının gelişimine ilişkin düzenli bilgi vermesi ve geri bildirim alması hangi katılım stratejisine örnektir?
A Ev ziyaretleri
B Veli toplantıları
C Okulda sosyal etkinlikler
D İki yönlü iletişim
E Aile eğitim seminerleri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D seçeneğidir çünkü iki yönlü iletişim, öğretmen ve aile arasında karşılıklı bilgi alışverişini içeren bir süreçtir. Öğretmenin çocuğun gelişimi hakkında bilgi vermesi ve aileden geri bildirim alması bu stratejinin temel özelliğidir. Bu yaklaşım, etkili aile katılımı için müfredatta da vurgulanan önemli bir yöntemdir.
Soru 14 · Okul Öncesi Program
Serbest oyun zamanında okul öncesi öğretmeninin temel rolü aşağıdakilerden hangisidir?
A Çocukların oyunlarını gözlemleyerek gelişimlerini izlemek
B Her çocuğun oynayacağı oyun türünü önceden belirlemek
C Oyunu doğrudan yönlendirerek çocuklara rehberlik etmek
D Çocukları oyun sırasında sessiz ve düzenli olmaya teşvik etmek
E Oyuncakları ve materyalleri önceden belirlenmiş gruplara dağıtmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Serbest oyun zamanı çocuğun kendi seçimleriyle oynadığı, öğretmenin ise doğal gözlem fırsatı yakaladığı bir süreçtir. Öğretmenin asıl görevi müdahale etmeden gözlem yapmak ve bu gözlemlerden çocuğun gelişimi hakkında bilgi edinmektir. Diğer seçenekler oyunu aşırı yapılandırmaya veya kısıtlamaya yöneliktir.
Soru 15 · Okul Öncesi Program
Aşağıdaki öğrenme merkezlerinden hangisi çocukların yaratıcı düşünme becerilerini en çok destekler?
A Kitap merkezi
B Sanat merkezi
C Blok merkezi
D Müzik merkezi
E Evcilik merkezi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sanat merkezinde çocuklar farklı malzemeler kullanarak özgün ürünler oluşturur, hayal güçlerini kullanır ve yaratıcılıklarını ifade eder. Diğer merkezler de değerli olmakla birlikte yaratıcılığı bu kadar doğrudan desteklemez.
Soru 16 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programında kullanılan değerlendirme yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A Değerlendirme, sadece öğretmenin hazırladığı kontrol listeleri ile yapılır.
B Değerlendirme, ödev ve proje sunumlarına dayalı olarak gerçekleştirilir.
C Değerlendirme, standart testler ve yazılı sınavlarla yapılır.
D Değerlendirme, çocuğun doğal ortamda gözlemlenmesi temeline dayanır.
E Değerlendirme, yalnızca dönem sonu raporlarıyla sınırlıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Okul öncesi eğitimde değerlendirme, çocuğun günlük akış içinde doğal yollarla gözlemlenmesini esas alır. C seçeneği bu anlayışı yansıtırken diğerleri formal ve sınav odaklı yöntemleri öne çıkarır, programın doğasına aykırıdır.
Soru 17 · Öğrenme Kuramları
Bir sınıf öğretmeni, öğrencilerin ödevlerini eksiksiz yapmalarını teşvik etmek için her beş tam ödev teslim eden öğrenciye bir "yıldız" vermektedir. Bu uygulama, edimsel koşullanmada kullanılan pekiştirme tarifelerinden hangisine örnektir?
A Sürekli pekiştirme
B Sabit aralıklı pekiştirme
C Değişken aralıklı pekiştirme
D Değişken oranlı pekiştirme
E Sabit oranlı pekiştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Sabit oranlı pekiştirme, belirli sayıda doğru davranışın ardından pekiştireç sunulmasıdır. Burada her 5 ödev (sabit sayı) sonrası yıldız verilmektedir. Sabit aralıklı pekiştirme zaman temellidir, değişken oranlı tahmin edilemeyen sayıda davranış sonrası pekiştirir, sürekli pekiştirme ise her davranışı pekiştirir.
Soru 18 · Öğrenme Kuramları
Aşağıdaki öğrenme kuramlarından hangisi, öğrenmenin çevresel uyaranlara verilen tepkilerin pekiştirilmesiyle gerçekleştiğini savunur?
A Sosyal Öğrenme Kuramı
B Bilişsel Öğrenme Kuramı
C Davranışçı Kuram
D İnsancıl Kuram
E Gestalt Kuramı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Davranışçı kuram (Skinner, Thorndike vb.), gözlemlenebilir davranış değişikliklerini ve pekiştireçlerin rolünü vurgular. Öğrenme, uyaran-tepki ilişkisi ve pekiştirme ile açıklanır.
Soru 19 · Öğrenme Kuramları
Bir öğrenci, bisiklet sürmeyi önce bir yetişkinin yardımıyla denemiş, düşmüş, ancak sonraki denemelerde giderek daha az desteğe ihtiyaç duyarak öğrenmiştir. Bu durum, hangi kavramla en iyi açıklanır?
A Yapı iskelesi (Scaffolding)
B Klasik koşullanma
C Örtük öğrenme
D Duyarsızlaşma
E Bilişsel çelişki
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yapı iskelesi, Vygotsky'nin ZPD kavramı içinde, geçici desteklerin öğrenmeyi kolaylaştırması ve kademeli olarak kaldırılması sürecini ifade eder. Bisiklet örneği bu süreci somutlaştırır.
Soru 20 · Öğrenme Kuramları
Bir öğretmen, sınıfta öğrencilerin birbirlerinin çalışmalarını gözlemleyerek yeni beceriler kazanmalarını sağlamaktadır. Özellikle başarılı bir öğrencinin yaptığı bir işlemi diğerleri dikkatle izlemekte ve ardından kendileri denemektedir. Bu durum, Bandura'nın sosyal öğrenme kuramındaki hangi süreci örneklendirir?
A Dikkat süreci
B Üretme süreci
C Dolaylı pekiştirme
D Güdülenme süreci
E Öz düzenleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bandura'ya göre gözlem yoluyla öğrenmenin ilk adımı dikkat sürecidir; öğrenciler modelin davranışına odaklanmazsa öğrenme gerçekleşmez. Burada öğrenciler başarılı öğrenciyi dikkatle izleyerek öğrenmeye başlamıştır. Öz düzenleme kişisel kontrol, dolaylı pekiştirme başkasının sonucundan etkilenme, üretme ve güdülenme ise sonraki aşamalardır.
Soru 21 · Öğrenme Kuramları
Bir anaokulu öğretmeni, öğrencilerinin kitap okuma alışkanlığını artırmak için her kitap okuduklarında bir yıldız veriyor. Bu durum, Skinner'ın kuramına göre hangi pekiştirme tarifesine örnektir?
A Sabit oranlı
B Sürekli pekiştirme
C Sabit aralıklı
D Değişken aralıklı
E Değişken oranlı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sürekli pekiştirme, her doğru davranışın ardından pekiştireç verilmesidir. Öğretmenin her kitap okuma davranışından sonra yıldız vermesi, sürekli pekiştirmeye örnektir. Bu durumda davranışın her tekrarında pekiştireç sunulmaktadır.
Soru 22 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Okul öncesi dönemde hikaye anlatımı öncesinde yapılan 'tahmin etme' çalışmalarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A Dinleme becerisini değerlendirmek
B Hikayenin sonucunu öğrenmek
C Kelime dağarcığını artırmak
D Hikayedeki karakterleri tanıtmak
E Çocukların dikkatini hikayeye yönlendirmek ve merak uyandırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Tahmin etme çalışmaları, çocukların hikaye ile ilgili ön bilgilerini harekete geçirir ve onları hikayeyi dinlemeye motive eder. Bu sayede dikkat hikayeye odaklanır ve merak duygusu uyanır. Kelime dağarcığı veya dinleme değerlendirmesi bu çalışmanın birincil amacı değildir.
Soru 23 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Okul öncesi dönemde uygulanan 'Sessiz Kitap Okuma' etkinliğinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A Kitap sevgisi kazandırmak ve görsel okuma becerisini geliştirmek
B Yazı yazma öncesi el becerisini artırmak
C Harf ve ses bilgisi öğretmek
D Heceleme ve kelime tanıma çalışması yapmak
E Sesli okuma akıcılığını sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sessiz kitap okuma etkinliği, çocukların kitapla bağımsız etkileşim kurmasına, görsellerden anlam çıkarmasına ve okuma sevgisi geliştirmesine odaklanır. Diğer seçenekler daha teknik becerilere yöneliktir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Öğrencilerine okuma alışkanlığı kazandırmak isteyen bir öğretmen, aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanırsa bu amacına en uygun yaklaşımı sergilemiş olur?
A Okunan kitapların özetlerini yazdırmak
B Kitap okumayan öğrencilere ceza vermek
C Haftalık kitap okuma sayfa sayısı hedefi belirlemek
D Öğrencilere yaş ve ilgi alanlarına uygun kitaplar önermek
E Sadece klasik eserlerin okunmasını zorunlu kılmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Okuma alışkanlığı kazandırmada en etkili yöntem, öğrencilerin ilgi ve seviyelerine uygun kitaplarla bu sürece adım atmalarını sağlamaktır. Diğer seçenekler ya zorlayıcı ya da motivasyon kırıcıdır.
Soru 25 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Çocukların 'sebep-sonuç ilişkisi' kurma becerisini geliştirmek için aşağıdaki etkinliklerden hangisi en uygundur?
A Hikâyedeki diyalogları canlandırmalarını sağlamak
B Hikâyeyi resimlerle anlatmalarını sağlamak
C Hikâyedeki karakterlerin özelliklerini listelemek
D Bir hikâyedeki olayların nedenlerini ve sonuçlarını tartışmak
E Hikâyenin ana fikrini bulmalarını istemek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Hikâyedeki olayların nedenlerini ve sonuçlarını tartışmak, çocukların sebep-sonuç ilişkisi kurma becerisini geliştirir. Bu etkinlik, çocukların olayları analiz etme ve mantıksal bağlantılar kurma yeteneğini destekler.
Soru 26 · Ölçme ve Değerlendirme
Ölçme sonuçlarında sistematik hata kaynaklarından biri olan 'ölçüt yanlılığı' aşağıdaki durumların hangisinde ortaya çıkar?
A Puanlayıcıların subjektif davranması
B Test maddelerinin kültürel önyargı içermesi
C Öğrencilerin rastgele işaretleme yapması
D Ölçme aracının güvenirliğinin düşük olması
E Test süresinin yetersiz olması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ölçüt yanlılığı, testin belirli bir grubu (örneğin kültürel açıdan) dezavantajlı duruma düşüren maddeler içermesiyle ilgilidir. Diğer seçenekler sistematik hata değil, rastgele hata veya uygulama sorunlarıdır.
Soru 27 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir sınıftaki öğrencilerin bir sınavdan aldıkları puanların standart sapması 4, aritmetik ortalaması 70'tir. Bu puanlara 5 puan ekleme dönüşümü yapılırsa yeni puanların standart sapması ve aritmetik ortalaması aşağıdakilerden hangisi olur?
A Ortalama 75, standart sapma 4
B Ortalama 75, standart sapma 5
C Ortalama 70, standart sapma 4
D Ortalama 70, standart sapma 5
E Ortalama 75, standart sapma 9
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sabit bir değer eklemek aritmetik ortalamayı aynı miktarda artırır (70+5=75), ancak standart sapmayı değiştirmez. Bu nedenle yeni ortalama 75, standart sapma 4 olur.
Soru 28 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, 30 maddelik bir çoktan seçmeli test uyguladıktan sonra madde analizi yapmıştır. 12. maddenin güçlük indeksi (p) 0,35 ve ayırt edicilik indeksi (d) 0,55 olarak hesaplanmıştır. Bu madde ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
A Madde kolay olduğu için ayırt ediciliği yüksektir, ancak güçlük indeksi düşük olduğundan revize edilmelidir.
B Madde orta güçlükte ve çok iyi ayırt edicidir, bu nedenle testte kalması uygundur.
C Madde çok kolay olduğu için ayırt ediciliği düşüktür, bu nedenle testten çıkarılmalıdır.
D Madde zor olmasına rağmen yüksek ayırt ediciliğe sahiptir, bu nedenle testte kalması önerilir.
E Madde çok zor olduğu için ayırt ediciliği düşüktür, bu nedenle testten çıkarılmalıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Güçlük indeksi 0,35 olan bir madde zor kabul edilir (0,30-0,40 arası zor). Ayırt edicilik indeksi 0,55 ise çok yüksektir (0,40 ve üzeri mükemmel ayırt edicilik). Zor bir maddenin yüksek ayırt ediciliğe sahip olması mümkündür ve bu tür maddeler genellikle testte tutulur. A ve E şıklarındaki 'ayırt ediciliği düşüktür' ifadesi yanlıştır; B şıkkı 'orta güçlükte' derken p=0,35 orta değil zordur; D şıkkı 'kolay' ifadesiyle çelişir.
Soru 29 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir ölçme aracının yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi yapıldığında, ölçütlenen özelliğin tek boyutlu olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
A Testin kapsam geçerliğinin yeterli olduğunu
B Testin ayırt edicilik düzeyinin düşük olduğunu
C Testin yüksek güvenirliğe sahip olduğunu
D Testin uygulama süresinin yetersiz kaldığını
E Test maddelerinin tamamının aynı yapıyı ölçtüğünü
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Faktör analizinde tek boyut çıkarılması, tüm maddelerin aynı temel yapıyı ölçtüğünü gösterir. Bu, yapı geçerliği için bir kanıttır. Diğer seçenekler (güvenirlik, kapsam geçerliği, ayırt edicilik) faktör analizi sonucuyla doğrudan ilişkili değildir.
Soru 30 · Oyun
Aşağıdaki oyun türlerinden hangisi, çocukların dil gelişimini desteklemek için en etkilidir?
A Yapboz oyunları
B Fiziksel aktivite oyunları
C Ritmik hareket oyunları
D Strateji oyunları
E Hikaye anlatma oyunları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Hikaye anlatma oyunları, çocukların kelime dağarcığını genişletir ve dil becerilerini geliştirir. Bu oyunlar, çocukların ifade yeteneklerini artırarak dil gelişimine önemli katkı sağlar.
Soru 31 · Oyun
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre, 'kurallı oyun' evresine geçiş hangi dönemde gerçekleşir?
A Soyut işlemler dönemi (11+ yaş)
B Duyusal-motor dönem (0-2 yaş)
C İşlem öncesi dönem (2-7 yaş)
D Tüm dönemlerde eşit derecede görülür
E Somut işlemler dönemi (7-11 yaş)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Kurallı oyunlar, çocukların somut işlemler döneminde (7-11 yaş) mantıksal düşünme ve kuralları anlama becerisi kazanmasıyla ortaya çıkar. Diğer dönemlerde bu beceri henüz gelişmemiştir veya tam olgunlaşmamıştır.
Soru 32 · Oyun
Bir anaokulu öğretmeni, çocuklara 'Şimdi hepimiz birer ağaç olalım, rüzgârda dallarımızı sallayalım!' diyerek bir etkinlik başlatıyor. Bu oyun türü aşağıdakilerden hangisidir?
A Serbest oyun
B Kurallı oyun
C Sembolik oyun
D Dramatik oyun
E Yapılandırılmış oyun
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Çocukların kendilerini ağaç olarak hayal etmeleri, bir nesneyi veya canlıyı temsil eden sembolik oyun örneğidir. Dramatik oyun rol yapmayı, kurallı oyun ise belirli kuralları gerektirir. Burada temel beceri sembolik düşüncedir.
Soru 33 · Oyun
2 yaşındaki Bora, eline aldığı plastik bir kavanozun kapağını defalarca açıp kapatmakta, her kapatışta çıkan 'tak' sesine gülmektedir. Piaget'nin oyun türleri sınıflamasına göre Bora'nın bu davranışı aşağıdakilerden hangisidir?
A İşlevsel oyun
B Dramatik oyun
C Sembolik oyun
D Kurallı oyun
E Yapı-inşa oyunu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Piaget'nin oyun türleri içinde işlevsel oyun (alıştırma oyunu), duyusal-motor dönemde görülen, bir nesneyle tekrarlayıcı fiziksel eylemler yapma ve bu eylemlerin sonucundan zevk alma davranışıdır. Bora'nın kapağı açıp kapatması, ses çıkarması ve buna gülmesi işlevsel oyunun tipik bir örneğidir.
Soru 34 · Fen ve Matematik
Bir öğrenci, ağzına kadar su dolu bir kaba bir miktar buz küpü attığında su taşmıyor. Buzlar tamamen eridiğinde kaptaki su seviyesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Buzun yoğunluğu 0,9 g/cm³, suyun yoğunluğu 1 g/cm³'tür.)
A Buz miktarına bağlı olarak değişir.
B Su seviyesi alçalır.
C Su seviyesi yükselir.
D Su seviyesi değişmez.
E Önce yükselir, sonra alçalır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Buz, suda yüzerken hacminin %90'ı suya batar. Eridiğinde oluşan suyun hacmi, buzun batan kısmının hacmine eşit olduğu için su seviyesi değişmez.
Soru 35 · Fen ve Matematik
Hangi element, periyodik tabloda aynı grupta olduğu elementlerden farklı olarak oda koşullarında sıvı halde bulunur?
A İyot
B Brom
C Flor
D Astatin
E Klor
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
7A grubunda (halojenler) sadece brom (Br) oda sıcaklığında sıvıdır. Çeldiriciler diğer halojenlerin fiziksel hallerini test eder.
Soru 36 · Fen ve Matematik
Bir dikdörtgenin uzun kenarı, kısa kenarının 3 katıdır. Dikdörtgenin çevresi 48 cm olduğuna göre, alanı kaç cm²'dir?
A 72
B 64
C 96
D 48
E 108
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Kısa kenar = x, uzun kenar = 3x. Çevre = 2(x + 3x) = 8x = 48 cm → x = 6 cm. Alan = x * 3x = 6 * 18 = 108 cm².
Soru 37 · Fen ve Matematik
Gerilimi 20 V, direnci 5 Ω olan bir elektrik devresinden geçen akım şiddeti kaç amperdir?
A 5 A
B 4 A
C 2 A
D 3 A
E 6 A
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ohm yasasına göre akım (I) = gerilim (V) / direnç (R) formülü ile bulunur: I = 20 V / 5 Ω = 4 A. Bu temel elektrik ilişkisi sıkça kullanılır.
Soru 38 · Özel Eğitim
Özel öğrenme güçlüğü (disleksi) tanısı almış bir üçüncü sınıf öğrencisi, okuma sırasında harfleri atlama ve heceleri ters çevirme hataları yapmaktadır. Bu öğrencinin okuma becerisini geliştirmek için aşağıdaki yöntemlerden hangisi en uygunudur?
A Öğrencinin ödevlerini azaltarak okuma üzerindeki baskıyı kaldırmak
B Öğrencinin okuma hatalarını düzeltmek için sık sık sözel uyarı vermek
C Öğrenciye akranlarıyla aynı metni okuma hızı yarışı yaptırmak
D Öğrenciye ses temelli ve çok duyulu (multisensory) okuma öğretimi uygulamak
E Öğrenciyi daha kolay metinlerle sınırlayarak okuma süresini azaltmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Disleksi olan öğrencilerde ses temelli ve çok duyulu (görsel, işitsel, dokunsal) yaklaşımlar etkilidir. Bu yöntem harf-ses ilişkisini güçlendirir ve hataları azaltır. Diğer seçenekler yanlış yönlendirme, aşırı uyarı veya öğrenciyi sınırlama gibi uygun olmayan müdahalelerdir.
Soru 39 · Özel Eğitim
Kaynaştırma eğitimine devam eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılı bir öğrenci, ders sırasında sık sık söz almakta ve arkadaşlarının konuşmasını kesmektedir. Öğretmen bu davranışı azaltmak için hangi stratejiyi öncelikle kullanmalıdır?
A Öğrencinin söz almak için el kaldırması gerektiğini hatırlatan bir görsel ipucu (kart) sırasına yerleştirmek
B Her dersin sonunda söz kesmeyen öğrencilere ödül vermek
C Öğrenciyi her söz kesmede sınıf dışına çıkararak kısa bir mola vermek
D Tüm sınıfa söz alma kurallarını anlatan bir video izletip öğrenciden özet çıkarmasını istemek
E Öğrencinin dikkatini dağıtmamak için söz kesmelerini tamamen görmezden gelmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
DEHB'li öğrenciler için işlevsel davranış desteğinde en etkili önleyici strateji, istenen davranışı hatırlatan görsel ipuçlarıdır. Mola uygulaması cezalandırıcı olabilir ve sınıftan kopmasına yol açar; video ve özet çıkarma kuralları anlatır ancak sürekli hatırlatma sağlamaz; görmezden gelme davranışın devamına neden olur; ödül sistemi dolaylıdır ve öğrencinin kendi davranışını düzenlemesine yardımcı olmaz.
Soru 40 · Özel Eğitim
Kaynaştırma/bütünleştirme uygulaması yapılan bir sınıfta zihinsel yetersizliği olan bir öğrenci için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanacaktır. BEP ekibi, öğrencinin mevcut performans düzeyini belirlerken aşağıdaki kaynaklardan hangisine öncelik vermelidir?
A Veli tarafından doldurulan anket formunda belirtilen ihtiyaçlar listesi
B Sınıf öğretmeninin öğrenci hakkındaki genel gözlem ve izlenimleri
C Rehberlik araştırma merkezinden alınan tanı raporu ve zeka testi sonuçları
D Öğrencinin geçmiş yıllara ait karne notları ve devamsızlık kayıtları
E Öğrencinin günlük yaşam becerileri ve akademik alanlardaki doğrudan değerlendirme sonuçları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
BEP'te performans düzeyi, öğrencinin o anki gerçek beceri ve bilgilerini yansıtmalıdır. Doğrudan değerlendirme (formal/informal) en güvenilir veriyi sağlar. Diğer seçenekler dolaylı bilgi verir; tanı raporu tanı içindir, performansı göstermez.
Soru 41 · Özel Eğitim
Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) tanılı bir ilkokul öğrencisi, okuduğu metinle ilgili soruları yanıtlarken ayrıntıları hatırlamakta ve neden-sonuç ilişkilerini kurmakta zorlanmaktadır. Öğretmen, öğrencinin okuduğunu anlama becerisini geliştirmek için hangi stratejiyi uygulamalıdır?
A Metni yüksek sesle okutarak her cümleyi tekrar ettirmek
B Okuma öncesinde, sırasında ve sonrasında grafik düzenleyiciler kullanmasını sağlamak
C Metindeki bilinmeyen kelimelerin hepsini sözlükten buldurarak anlamlarını yazdırmak
D Öğrenciye metinle ilgili resim çizdirerek görselleştirme yapmasını istemek
E Öğrenciye metnin tamamını okuduktan sonra özet çıkarttırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
ÖÖG'li öğrencilerde okuduğunu anlama sorunları, metin yapısını ve ilişkileri görmeyi zorlaştırır. Grafik düzenleyiciler (zihin haritası, hikaye haritası, KWL tablosu vb.) okuma öncesi, sırası ve sonrasında kullanıldığında bilgiyi organize etme ve anlamayı destekler. Tekrar ettirme (A) yüzeyseldir; özet çıkarma (B) hazırlık gerektirir; sözlük çalışması (D) zaman alıcıdır ve anlamayı doğrudan geliştirmez; resim çizme (E) sadece bir öğrenme stiline hitap eder.
Soru 42 · Sanat Müzik Drama
Görsel sanatlar dersinde öğrenciler, bir kompozisyon oluştururken kullandıkları renklerin birbiriyle olan ilişkisini incelemektedir. Öğretmen, öğrencilerden birbirine zıt renkleri kullanarak güçlü bir kontrast etkisi yaratmalarını istemiştir. Öğrencilerin bu çalışmada başvurması gereken temel renk bilgisi aşağıdakilerden hangisidir?
A Aynı rengin farklı doygunluk değerlerini kullanarak derinlik hissi vermek
B Renk çemberinde birbirine komşu olan renkleri kullanarak uyumlu bir armoni oluşturmak
C Sıcak ve soğuk renkleri aynı kompozisyonda dengeli bir şekilde dağıtmak
D Renk çemberinde birbirinin tam karşısında yer alan renk çiftlerini (tamamlayıcı renkler) seçmek
E Ana renkler ve ara renkler arasındaki geçişleri düzenleyerek tonlama yapmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Zıt renkler (kontrast) oluşturmak için tamamlayıcı renkler kullanılır. Tamamlayıcı renkler, renk çemberinde birbirinin karşısında yer alır (örneğin kırmızı-yeşil, mavi-turuncu). Bu renkler yan yana geldiğinde güçlü bir kontrast etkisi yaratır. A ve e seçenekleri tonlama ve derinlikle, b seçeneği armoniyle, d seçeneği ise sıcak-soğuk dengesiyle ilgilidir; hepsi kontrasttan farklı renk ilişkilerini ifade eder.
Soru 43 · Sanat Müzik Drama
Bir müzik öğretmeni, öğrencilerine 'armoni' kavramını açıklamak istiyor. Bu kavramı en doğru şekilde ifade eden cümle hangisidir?
A Farklı notaların aynı anda uyumlu bir şekilde çalınması
B Tek bir notanın uzun süre seslendirilmesi
C Seslerin yükseklik ve alçaklık dereceleri
D Aynı melodinin farklı enstrümanlarla çalınması
E Ritmin sabit bir tempoda ilerlemesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Armoni, farklı notaların aynı anda çalınarak uyumlu bir bütün oluşturmasıdır. 'A' seçeneği bu tanıma tam uymaktadır. Diğer seçenekler melodi, drone, tempo ve perde kavramlarını açıklar.
Soru 44 · Sanat Müzik Drama
Müzik ve hareket eğitiminde Dalcroze yöntemi hangi becerinin gelişimini hedefler?
A Müzik teorisi kurallarını öğrenme
B Koro şarkılarında tonal uyum
C Enstrüman çalma hızı
D Müzikal ritimle bedensel koordinasyon
E Müzik eserlerini dinleme sabrı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Dalcroze eurhythmics, müziğin beden hareketleriyle içselleştirilmesine dayanır. Diğer şıklar yöntemin odağı dışındaki teknik becerilerdir.
Soru 45 · Sanat Müzik Drama
Bir ressam, tuvalinde izleyicinin dikkatini belirli bir figüre çekmek istiyor. Bu etkiyi yaratmak için hangi sanatsal ilkeyi kullanmalıdır?
A Ritim
B Denge
C Bütünlük
D Vurgu
E Zıtlık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Vurgu (emphasis), kompozisyonda en önemli öğenin öne çıkarılmasını sağlar. Renk, boyut, konum gibi farklı yöntemlerle vurgu oluşturulabilir. Ritim tekrar, denge ağırlık dağılımı, bütünlük parçaların uyumu, zıtlık ise farklılıklarla ilgilidir. Bu nedenle izleyiciyi yönlendirmek için vurgu kullanılır.
Soru 46 · Anne Baba Eğitimi
4 yaşındaki Elif, parkta başka bir çocuğun oyuncağını almak istediğinde annesi onu kenara çekip 'O oyuncak şu anda başka bir arkadaşınla oynuyor, sen de sıranı bekleyebilirsin. Beklerken başka bir oyuncak seçmek ister misin?' demiştir. Bu yaklaşım, çocuğun hangi becerisini geliştirmeye yöneliktir?
A Duygularını bastırma
B Kurallara itaat etme
C Yetişkine bağımlı olma
D Problem çözme ve sabır
E Rekabet etme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Anne, çocuğa alternatif bir çözüm sunarak ve sıra beklemeyi öğreterek problem çözme ve sabır becerisini desteklemektedir. Duyguları bastırma veya itaat odaklı değil, çocuğun kendi çözümünü bulmasına rehberlik eder.
Soru 47 · Anne Baba Eğitimi
Çocuğunun sınav kaygısını azaltmak isteyen bir anne, 'Ben de senin yaşındayken sınavlardan korkardım ama zamanla üstesinden geldim' diyerek paylaşımda bulunuyor. Bu davranış, hangi ebeveyn tutumuna örnektir?
A Mükemmeliyetçi yaklaşım
B Reddedici tutum
C Empatik iletişim
D Tutarsız disiplin
E Aşırı müdahaleci tutum
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Empatik iletişim, çocuğun duygularını anladığını gösteren ve benzer deneyimler paylaşarak güven oluşturan bir yaklaşımdır. Anne, kendi geçmiş deneyimini aktararak çocuğun kaygısını normalleştirmiştir.
Soru 48 · Anne Baba Eğitimi
Bir aile eğitimcisi, ebeveynlere çocuklarıyla etkili iletişim kurma konusunda eğitim vermektedir. Eğitimde, ebeveynlerin çocuklarına sözel olmayan ipuçlarını fark etmeleri ve bu ipuçlarına uygun yanıt vermeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Aşağıdaki ebeveyn davranışlarından hangisi, sözel olmayan iletişimin etkili kullanımına örnek olarak verilebilir?
A Çocuğun üzgün olduğunu fark eden annenin, 'Geçer, üzülme' diyerek omuz silkmesi
B Çocuğun odasını toplamadığı için babanın, 'Bu davranışın beni çok üzüyor' diyerek ses tonunu yükseltmesi
C Çocuğun arkadaşıyla kavga ettiğini öğrenen annenin, 'Neden böyle yaptın?' diyerek kaşlarını çatması
D Çocuğun ödev yaparken sık sık esnediğini gören annenin, 'Yorgun görünüyorsun, biraz ara verelim mi?' demesi
E Çocuğun söylediği bir şeye gülen babanın, 'Çok komikti, anlatmaya devam et' derken başını iki yana sallaması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D seçeneğidir. Sözel olmayan iletişimin etkili kullanımı, çocuğun beden dilini (esneme) fark edip bu ipucuna uygun, empatik bir sözel yanıt vermeyi içerir. Diğer seçeneklerde sözel olmayan ipuçları ya çelişkilidir (B'de ses tonu yükseltme, D'de baş sallama, E'de omuz silkme) ya da sadece sözel olmayan ifadeyi yansıtır (C'de kaş çatma) ancak etkili bir yanıt oluşturmaz.
Soru 49 · Materyal Geliştirme
Bir materyalde kullanılan yazı tipi, renk ve şekillerin belirli aralıklarla tekrarlanması hangi görsel tasarım ilkesine örnektir?
A Hizalama
B Boşluk
C Zıtlık
D Tekrarlama
E Yakınlık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Görsel tasarımda tekrarlama ilkesi, aynı görsel öğelerin (yazı tipi, renk, şekil) belirli aralıklarla kullanılmasını ifade eder. Bu ilke tutarlılık sağlar ve öğrencinin dikkatini yönlendirir.
Soru 50 · Materyal Geliştirme
Bir fen bilimleri öğretmeni, 'su döngüsü'nü anlatmak için bir materyal hazırlıyor. Aşağıdaki materyallerden hangisi bu konuyu en iyi şekilde destekler?
A Su döngüsü ile ilgisi olmayan bir deney seti
B Su döngüsünün tarihsel gelişimini anlatan bir grafik
C Sadece buharlaşma aşamasını gösteren bir resim
D Su döngüsü ile ilgili yazılı bir metin
E Su döngüsünün aşamalarını gösteren interaktif bir animasyon
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Su döngüsü gibi dinamik bir konuyu anlatmak için interaktif bir animasyon en etkili yöntemdir. Yazılı metin veya tek bir resim, tüm aşamaları kavramak için yetersiz kalır. Tarihsel grafik veya ilgisiz deney seti ise konuyla uyumsuzdur.
Soru 51 · Materyal Geliştirme
Materyal tasarlarken 'bilişsel yük teorisi' dikkate alındığında hangi yaklaşım doğru değildir?
A Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçiren örnekler vermek
B Aynı anda birden fazla duyuya hitap eden materyaller kullanmak
C Tüm teknik terimleri materyalde aynı anda açıklamak
D Görsel ve metin öğelerini uyumlu bir şekilde düzenlemek
E Karmaşık diyagramları basitleştirerek sunmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Bilişsel yük teorisine göre, tüm teknik terimlerin aynı anda açıklanması öğrenenin zihinsel kapasitesini aşarak öğrenmeyi engeller. Doğru olan, terimleri kademeli olarak tanıtmaktır. Diğer seçenekler teoriyle uyumlu iyi uygulamalardır.