15 Eylül 2026 ÖABT Deneme Sınavı · Günün 51 Sorusu
Bu sayfadaki sınav her gün otomatik yenilenir; bugünün seti sabittir, yarın yeni 50 soru gelir.
Sorular ÖABT e-sınav formatının ders dağılımına göre havuzdan seçilir ve tamamı çözümlü örnek sorudur
(gerçek sınav kitapçığı değildir).
Vygotsky'nin 'Yakınsal Gelişim Alanı' teorisine göre, bir çocuğun potansiyel gelişim seviyesine ulaşabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
A Çocuğun yalnız başına problem çözmesi
B Bilişsel şemalarını tek başına oluşturması
C Yetişkin veya akran desteği alması
D Sadece somut deneyimler yaşaması
E Gelişimsel testlerle değerlendirilmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Vygotsky, çocuğun kendi başına yapabildikleri ile bir rehber eşliğinde yapabildikleri arasındaki farkı 'Yakınsal Gelişim Alanı' olarak tanımlar. Bu alanda ilerleme, yetişkin veya akran desteğiyle mümkündür.
Soru 2 · Çocuk Gelişimi
5 yaşındaki bir çocuk, resim yaparken gökyüzünü pembe, ağaçları mavi çiziyor. Bu durum, çocuğun hangi gelişim özelliğiyle en iyi şekilde açıklanır?
A Renk körlüğü
B Görsel algı eksikliği
C Yaratıcı ifade özgürlüğü
D Motor beceri yetersizliği
E Gerçeklikten kaçış
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Okul öncesi dönemde çocuklar, gerçeklikten bağımsız yaratıcı ifadeler kullanabilir. Bu durum, sanatsal özgürlük ve hayal gücünün bir göstergesidir. Diğer seçenekler, bu yaş grubunda tipik olmayan veya patolojik açıklamalardır.
Soru 3 · Çocuk Gelişimi
Montessori eğitim yaklaşımında kullanılan 'hazırlanmış çevre'nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A Çocukların kendi öğrenme hızlarında keşif yapmalarını sağlamak
B Akademik becerilerin erken yaşta kazandırılmasını hızlandırmak
C Çocukların yalnızca sanatsal etkinliklere odaklanmasını sağlamak
D Öğretmenin merkezde olduğu bir öğrenme ortamı oluşturmak
E Standart testlerle değerlendirme yapmayı kolaylaştırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Montessori'de 'hazırlanmış çevre', çocuğun bağımsız keşfine olanak tanıyan, materyallerin erişilebilir olduğu ve öğretmenin rehber rol üstlendiği bir ortamdır. B seçeneği geleneksel eğitimi, C ve D seçenekleri yaklaşımın bütüncül amacıyla çelişir. E ise Montessori'nin test odaklı olmadığını gösterir.
Soru 4 · Çocuk Gelişimi
Erikson’un psikososyal gelişim kuramına göre, 3-6 yaş arası çocukların temel çatışması aşağıdakilerden hangisidir?
A Güvene karşı güvensizlik
B Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası
C Girişimciliğe karşı suçluluk
D Başarıya karşı aşağılık duygusu
E Özerkliğe karşı utanç ve kuşku
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
3-6 yaş (oyun dönemi) girişimciliğe karşı suçluluk çatışmasıdır. Özerklik 1-3 yaş, güven 0-1 yaş, başarı 6-12 yaş, kimlik ergenlik dönemidir.
Soru 5 · Çocuk Gelişimi
5 yaşındaki bir çocuk, oyun arkadaşına 'Ben doktorum, sen hastasın' diyerek rol dağılımı yapar. Oyun sırasında arkadaşı rol değiştirmek istediğinde çocuk buna izin vermez ve 'Hayır, ben doktor olacağım' diye ısrar eder. Bu durum çocuğun hangi gelişimsel özelliğiyle doğrudan ilişkilidir?
A Zihin kuramı
B Sembolik düşünme
C Ortak dikkat
D Empati
E Benmerkezcilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre, okul öncesi dönem çocukları benmerkezci düşünceye sahiptir. Bu çocuk oyun arkadaşının farklı bir rol istediğini anlayamaz ve kendi bakış açısında ısrar eder. Sembolik düşünme rol oynama ile görülse de, ısrarcı tutum benmerkezciliğin göstergesidir.
Soru 6 · Çocuk Gelişimi
Bir çocuk gelişimi uzmanı, 4 yaşındaki bir çocuğun ince motor becerilerini değerlendirmek için aşağıdaki etkinliklerden hangisini kullanabilir?
A Topu ileriye doğru atma
B Büyük bloklarla kule yapma
C Merdivenlerden çıkma
D Makasla kağıt kesme
E Tek ayak üzerinde zıplama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
İnce motor beceriler, küçük kas gruplarının kullanımını gerektirir. Makasla kağıt kesme, parmak kaslarının koordinasyonunu ölçen tipik bir ince motor değerlendirme aktivitesidir. Diğer seçenekler kaba motor becerilere yöneliktir.
Soru 7 · Gelişim Kuramları
45 yaşındaki bir öğretmen, mesleğinde yıllardır aynı şeyleri anlattığını, öğrencilerine yeni bir şey katamadığını düşünerek tatminsizlik yaşamaktadır. Kendisinde bir duraklama hissetmektedir. Erikson'un psikososyal gelişim kuramına göre bu öğretmen hangi psikososyal kriz dönemindedir?
A Üretkenliğe karşı durgunluk
B Güvene karşı güvensizlik
C Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
D Yakınlığa karşı yalıtılmışlık
E Kimlik krizi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Erikson'un yetişkinlik dönemi krizi üretkenliğe karşı durgunluktur. Birey, topluma katkı sağlayamadığını hissederse durgunluk yaşar. Öğretmenin 'yeni bir şey katamadığını' düşünmesi bu krize işaret eder. Diğer seçenekler farklı yaş dönemlerine aittir.
Soru 8 · Gelişim Kuramları
Lise son sınıf öğrencisi olan Buse, “Çevre kirliliğini önlemek için bireysel çabalar yeterli mi?” sorusunu tartışırken, “Herkes küçük de olsa bir şey yaparsa toplamda büyük etki olur” fikrini savunur. Arkadaşı ise “Büyük şirketler kurallara uymazsa bireysel çabanın anlamı yok” der. Buse, arkadaşının görüşünü dinledikten sonra “Aslında hem bireysel çaba hem de kurumsal düzenlemeler birlikte olmalı” diyerek sentez yapar. Bu tartışma, Perry’nin entelektüel gelişim kuramındaki hangi konuma örnektir?
A Bağlamsal görecelik
B İkili düşünme
C Çoğulcu düşünme
D Yansıtıcı yargı
E Taahhüt
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Perry’nin kuramında bağlamsal görecelik (contextual relativism), bireyin farklı bakış açılarını kabul edip kendi görüşünü kanıta ve bağlama dayalı olarak oluşturmasıdır. Buse, önce tek bir görüşü savunurken arkadaşının fikrini de dikkate alarak iki perspektifi bütünleştiren bir senteze ulaşmıştır. İkili düşünme (a) siyah-beyaz ayrımı, çoğulcu düşünme (b) tüm fikirlerin eşit olduğu inancı, taahhüt (d) ise seçim yapma ve sorumluluk alma aşamasıdır. Yansıtıcı yargı (e) daha çok King ve Kitchener’ın modelidir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.
Soru 9 · Gelişim Kuramları
Erikson'un psikososyal gelişim kuramında 'özerkliğe karşı utanç ve kuşku' evresi hangi yaş aralığını kapsar?
A 6-12 yaş
B 12-18 yaş
C 1-3 yaş
D 18-40 yaş
E 3-6 yaş
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Erikson'un ikinci evresi olan bu dönem, çocuğun bağımsız hareket etme çabalarının (tuvalet eğitimi, yemek yeme gibi) desteklenmesi veya engellenmesiyle şekillenir. Doğru cevap C'dir. Diğer aralıklar farklı evrelere aittir.
Soru 10 · Gelişim Kuramları
Kohlberg’in ahlak gelişimi kuramında, bir bireyin ‘Kanunlar toplum düzeni için vardır ve sorgulanmamalıdır’ anlayışına sahip olması, onun hangi ahlaki düzeyde olduğunu gösterir?
A Gelenek öncesi düzey – Araçsal ilişkiler eğilimi
B Gelenek öncesi düzey – Ceza ve itaat eğilimi
C Gelenek sonrası düzey – Toplumsal sözleşme eğilimi
D Geleneksel düzey – Kanun ve düzen eğilimi
E Geleneksel düzey – Kişiler arası uyum eğilimi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Kohlberg’in geleneksel düzeyinde yer alan ‘Kanun ve düzen eğilimi’ aşamasında birey, yasaların toplumun işleyişi için gerekli olduğunu düşünür ve onlara koşulsuz uyulması gerektiğine inanır. Soruda verilen ifade bu aşamanın tipik özelliğidir. Gelenek sonrası düzeyde ise yasalar sorgulanabilir ve etik ilkeler ön plana çıkar.
Soru 11 · Gelişim Kuramları
Bir anaokulu öğretmeni, çocukların oyun hamuruyla şekil yaparken 'Bakın ben nasıl yuvarlak yapıyorum' diyerek model oluyor. Bu davranış hangi kuramcının ilkeleriyle doğrudan ilişkilidir?
A Erik Erikson
B Albert Bandura
C Lev Vygotsky
D John Bowlby
E Jean Piaget
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bandura'nın sosyal öğrenme kuramı, model alarak öğrenmeyi (gözlemleyerek taklit) temel alır. Öğretmenin davranışı, çocukların onu gözlemleyip taklit etmesine dayanan dolaylı öğrenme örneğidir. Diğer kuramcılar bu duruma doğrudan odaklanmaz.
Soru 12 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programında yer alan öğrenme merkezlerinden hangisi, çocukların ince motor becerilerini desteklemeye yönelik materyaller içerir?
A Müzik merkezi
B Sanat merkezi
C Fen merkezi
D Kitap merkezi
E Blok merkezi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sanat merkezi; makas, boya fırçası, hamur gibi ince kas kullanımını gerektiren araç-gereçlerle donatıldığı için bu kazanımı destekler. Blok merkezi daha çok kaba motor ve yapı-inşa becerilerine, kitap merkezi dil gelişimine, müzik merkezi işitsel algıya, fen merkezi ise gözlem ve keşfe yöneliktir.
Soru 13 · Okul Öncesi Program
Bir öğretmen, günlük akışta serbest oyunun ardından çocuklarla birlikte oyun deneyimlerini paylaştıkları bir raporlama çalışması yapmıştır. Bu uygulama, programda belirtilen hangi kazanımın gerçekleşmesine en çok katkı sağlar?
A Çocukların matematiksel kavramları günlük yaşama aktarma
B Çocukların kaba motor becerilerini geliştirerek fiziksel yeterlilik kazanma
C Çocukların dil gelişimini destekleyerek sözcük dağarcığını zenginleştirme
D Çocukların sanat yoluyla kendini ifade etme becerisi edinme
E Çocukların bilimsel süreç becerilerini kullanarak hipotez kurma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Raporlama çalışmasında çocuklar oyun deneyimlerini arkadaşlarına anlatırken dinleme, konuşma ve sözcük dağarcığını kullanma fırsatı bulur. Bu durum doğrudan dil gelişimi kazanımlarına yöneliktir. Diğer seçeneklerdeki kazanımlar bu etkinlikle doğrudan ilişkili değildir.
Soru 14 · Okul Öncesi Program
MEB Okul Öncesi Eğitim Programı'na göre 'fen etkinlikleri' tasarlarken öncelik hangi öğrenme deneyiminde olmalıdır?
A Çocukların doğrudan gözlem ve keşif yapmasını sağlamak
B Deney sonuçlarını önceden çocuklara söylemek
C Sadece teorik bilgileri anlatan sunumlar yapmak
D Fen kavramlarını sembolik gösterimlerle açıklamak
E Tüm deneyleri öğretmenin yapıp çocukların izlemesine izin vermek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Okul öncesi dönemde fen eğitimi, çocukların aktif katılımıyla somut deneyimler kazanmalarını hedefler. Diğer seçenekler ise pasif öğrenmeye yol açar ve bu yaş grubuna uygun değildir.
Soru 15 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi eğitim programına göre öğrenme merkezlerinin düzenlenmesinde aşağıdakilerden hangisi temel alınmalıdır?
A Öğretmenin rahat gözetim yapabilmesi
B Çocukların ilgi ve gelişim ihtiyaçları
C Materyallerin maliyeti
D Sınıfın fiziksel büyüklüğü
E Veli talepleri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Program, çocuk merkezli bir anlayış benimser. Öğrenme merkezleri, çocukların ilgi, ihtiyaç ve gelişim düzeylerine göre düzenlenmelidir. Diğer seçenekler fiziksel veya yönetsel kaygıları öne çıkarır.
Soru 16 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi dönemde 'bilimsel süreç becerilerini' geliştirmeye yönelik aşağıdaki etkinliklerden hangisi diğerlerine göre daha etkili bir yöntemdir?
A Fen konularını sadece kitaplardan okuyarak anlatmak
B Öğretmenin yaptığı deneyi çocukların sadece izlemesine izin vermek
C Çocuklara hazır deney sonuçlarını gösteren bir video izletmek
D Bir bitkinin büyüme sürecini günlük olarak gözlemleyip kaydetmelerini sağlamak
E Bilimsel terimleri ezberletmeye yönelik tekrarlar yaptırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Bilimsel süreç becerileri (gözlem, tahmin, ölçme vb.) ancak çocukların aktif katılımıyla gelişir. Bitki gözlemi, çocukların kendi gözlemlerini kaydetmesini ve süreci deneyimlemesini sağlar. Diğer seçenekler pasif öğrenmeye dayalı olduğu için bilimsel süreç becerilerini yeterince desteklemez.
Soru 17 · Öğrenme Kuramları
Bir sınıfta öğrenciler grup çalışması yaparken birbirlerinin fikirlerinden etkilenerek yeni bakış açıları kazanıyor. Bu durum, öncelikle hangi öğrenme kuramıyla ilişkilidir?
A Nöro-öğrenme
B Sosyal Öğrenme Kuramı
C Bilişsel Çıraklık
D Bağlantısallık Kuramı
E Gestalt Kuramı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sosyal Öğrenme Kuramı (Bandura), bireylerin gözlem ve model alma yoluyla başkalarından öğrendiğini savunur. Grup çalışmasında öğrencilerin birbirlerinin fikirlerini benimsemesi, bu kuramın 'sosyal etkileşimle öğrenme' ilkesiyle doğrudan bağlantılıdır.
Soru 18 · Öğrenme Kuramları
Matematik dersinde zorlanan bir öğrenci, sınavda başarılı olamayacağına inandığı için ders çalışmaya bile başlamamaktadır. Bandura'nın sosyal bilişsel kuramına göre bu öğrencinin davranışı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en iyi açıklanır?
A Öz-düzenleme
B Öz-yeterlik
C Dolaylı pekiştirme
D Model alma
E Karşılıklı belirleyicilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Öz-yeterlik, bireyin bir işi başarabileceğine dair kendi yeteneğine olan inancıdır. Düşük öz-yeterlik, öğrencinin çaba göstermesini engeller. Karşılıklı belirleyicilik davranış, birey ve çevre etkileşimini; diğer seçenekler ise farklı süreçleri ifade eder.
Soru 19 · Öğrenme Kuramları
Bir fen bilimleri öğretmeni, öğrencilerine zor bir deneyin sonuçlarını yorumlamalarını istemektedir. Öğrenciler tek başlarına bu yorumu yapamayınca öğretmen, onlara adım adım rehberlik ederek deney sonuçlarını analiz etmelerine yardımcı olur. Vygotsky'nin sosyokültürel kuramına göre öğretmenin bu uygulaması aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?
A İçsel konuşma
B Bilinçli farkındalık
C Yapı iskelesi
D Kültürel araçlar
E Yakınsak gelişim alanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Vygotsky'de yapı iskelesi (scaffolding), öğrencinin tek başına yapamadığı bir görevi bir uzman (öğretmen) rehberliğinde tamamlaması sürecidir. Yakınsak gelişim alanı (ZPD) ise öğrencinin bağımsız yapabildiği ile yardımla yapabildiği arasındaki bölgedir. Burada öğretmenin adım adım rehberlik etmesi yapı iskelesidir; ZPD'nin kendisi değil, bu bölgede kullanılan bir tekniktir.
Soru 20 · Öğrenme Kuramları
Bir ders sırasında öğretmen tahtaya bir konuyu anlatırken arka sıradaki iki öğrenci fısıldaşmaya başlar. Ön sırada oturan Elif, öğretmenin sesini duymakta zorlanır ve dikkati dağılır. Bilgiyi işleme kuramına göre, Elif’in öğretmenin söylediklerini algılayamamasının temel nedeni aşağıdaki süreçlerden hangisindeki aksaklıktır?
A Kısa süreli bellekte kodlama
B Duyusal kayıtta seçici dikkat
C Çalışma belleğinde tekrar
D Uzun süreli bellekten geri getirme
E Anlamsal bellekte örgütleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bilgiyi işleme kuramında duyusal kayıt, çevreden gelen uyarıcıların çok kısa süreli olarak depolandığı ilk aşamadır. Seçici dikkat sayesinde önemli uyarıcılar filtrelenir. Elif’in dikkati fısıltılara yöneldiği için öğretmenin sesi duyusal kayıtta işlenememiş, dolayısıyla algı gerçekleşmemiştir.
Soru 21 · Öğrenme Kuramları
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre, bir çocuğun 'aynı miktardaki suyun farklı şekilli kaplarda farklı seviyelerde olmasına rağmen miktarının değişmediğini' anlayabilmesi hangi evrede gerçekleşir?
A Sezgisel düşünce evresi
B Formel işlemler evresi
C Somut işlemler evresi
D Duyusal-motor evre
E İşlem öncesi evre
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Piaget'in kuramına göre, korunum kavramı somut işlemler evresinde (7-11 yaş) kazanılır. Bu evrede çocuk, görsel değişikliklere rağmen maddenin miktarının değişmediğini anlayabilir.
Soru 22 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Türkçe dersinde 'yaratıcı yazma' becerisini geliştirmek amacıyla hangi etkinlik tasarlanabilir?
A Bir tiyatro metnindeki replikleri ezberletmek
B Bir atasözünün açıklamasını yazdırmak
C Öğrencilere bir resim gösterip bu resimle ilgili kısa bir hikâye yazmalarını istemek
D Bir metindeki yazım yanlışlarını düzeltme çalışması yaptırmak
E Bir konuşma metninin ana hatlarını çıkarttırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Resimden hikâye yazdırmak, öğrencinin hayal gücünü kullanarak yaratıcı yazma becerisini geliştirir. Diğer seçenekler daha çok teknik becerileri hedefler.
Soru 23 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Öğretmen, çocuklara bir resim gösterip "Bu resimde neler oluyor?" diye sorduğunda çocukların betimleme yapmasını bekler. Bu etkinlik aşağıdaki dil alanlarından hangisine öncelikli olarak katkı sağlar?
A Okuma
B Dinleme
C Konuşma
D Yazma
E Dil bilgisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Çocukların resimde gördüklerini sözlü olarak ifade etmeleri konuşma becerisini geliştirir.
Soru 24 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Bir öğretmen, öğrencilerine sözlü olarak bir hikaye anlattıktan sonra hikayenin unsurlarını (karakter, olay, yer, zaman) belirlemelerini istemektedir. Aşağıdaki sorulardan hangisi bu amaca en doğrudan hizmet eder?
A Hikayenin ana fikri nedir? Kısaca açıklayın.
B Hikayede en çok hangi karakteri sevdiniz? Neden?
C Hikayenin sonunda kahramanın yerinde olsaydınız ne yapardınız?
D Hikayede geçen diyaloglardan birini canlandırın.
E Hikayede olaylar hangi mevsimde geçiyor? Bunu hangi ipuçlarından anladınız?
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Hikaye unsurları; karakter, olay, yer ve zamandır. C seçeneğinde 'olaylar hangi mevsimde geçiyor?' sorusu doğrudan zaman unsurunu sorgulamakta ve öğrencilerin metindeki ipuçlarını kullanarak çıkarım yapmasını gerektirmektedir. Diğer seçenekler kişisel yorum, empati, ana fikir veya yaratıcı drama gibi farklı becerilere yöneliktir.
Soru 25 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Bir öğretmen, öğrencilerin 'neden-sonuç ilişkisi' kurma becerisini geliştirmek için hangi etkinliği seçmelidir?
A Eş anlamlı kelimeleri bulmaları için kelime listesi vermek
B Bir olayın olası sonuçlarını tahmin edip bu sonuçları resimle anlattırmak
C Noktalama işaretlerini öğretmek için metin düzeltme çalışması yaptırmak
D Rastgele kelimeler verip bunlarla cümle kurmalarını istemek
E Şiir ezberletip ritim çalışması yaptırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Neden-sonuç ilişkisi, olayların mantıksal bağlantılarını kurmayı gerektirir. A şıkkı bu beceriyi doğrudan hedeflerken diğerleri dilin farklı alanlarına odaklanır.
Soru 26 · Ölçme ve Değerlendirme
Aşağıdaki durumlardan hangisi bir ölçme aracının 'yapı geçerliği'ni kanıtlamak için kullanılabilecek yöntemlerden biri değildir?
A Testin iç tutarlılık katsayısını hesaplamak
B Bilinen gruplar yöntemini kullanmak
C Test-tekrar test yöntemi uygulamak
D Faktör analizi yapmak
E Uzman görüşüne başvurmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Test-tekrar test yöntemi güvenirlik çalışmalarında kullanılır, yapı geçerliği için değil. Yapı geçerliği, ölçülen özelliğin teorik yapısıyla uyumu inceler ve faktör analizi, bilinen gruplar karşılaştırması gibi yöntemlerle kanıtlanır. Uzman görüşü ise kapsam geçerliği için daha uygundur.
Soru 27 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, sınav sonuçlarının normal dağılım gösterip göstermediğini kontrol etmek için aşağıdaki grafiklerden hangisini kullanmalıdır?
A Serpilme diyagramı
B Histogram
C Çubuk grafik
D Pasta grafik
E Kutu grafiği
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Histogram, sürekli verilerin dağılımını gösterir ve normal dağılımın şekli hakkında fikir verir. Diğer grafik türleri farklı amaçlar için kullanılır: çubuk grafik kategorik, pasta grafik oran, serpilme diyagramı ilişki, kutu grafiği merkezi eğilim ve yayılım için.
Soru 28 · Ölçme ve Değerlendirme
Aşağıdakilerden hangisi 'otantik değerlendirme'nin temel özelliklerinden biri değildir?
A Değerlendirme kriterlerinin önceden paylaşılması
B Öğrenci ürünlerine dayalı olması
C Gerçek yaşam görevleri içermesi
D Standart test formatında olması
E Çoklu beceriyi aynı anda ölçmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Otantik değerlendirme, standart testlerin aksine esnek ve gerçekçi görevlerle yapılır. Diğer seçenekler otantik değerlendirmenin temel unsurlarıdır.
Soru 29 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, öğrencilerinin fen bilimleri projelerini değerlendirmek için dereceli puanlama anahtarı (rubrik) hazırlamıştır. Rubrikte her bir kriter için dört performans düzeyi tanımlamıştır. Öğretmenin bu rubriği kullanırken aşağıdaki durumlardan hangisi puanlama güvenirliğini en fazla düşürür?
A Öğretmenin tüm projeleri aynı oturumda değerlendirmesi
B Rubrikteki kriterlerin projenin hedefleriyle doğrudan ilişkili olması
C Rubrikteki düzey tanımlarının somut ve gözlemlenebilir davranışlarla ifade edilmesi
D Öğretmenin rubriği uygulamadan önce öğrencilerle paylaşması
E Aynı projeyi değerlendiren iki farklı öğretmenin rubriği farklı yorumlaması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Puanlama güvenirliği, bir ölçme aracının aynı durumda farklı uygulayıcılar tarafından benzer sonuçlar vermesidir. İki farklı öğretmenin aynı rubriği farklı yorumlaması, puanlayıcılar arası güvenirliği düşürür. Diğer seçenekler güvenirliği artırıcı veya etkisizdir.
Soru 30 · Oyun
Aşağıdaki oyun davranışlarından hangisi Parten'in 'işbirliğine dayalı oyun' kategorisine örnek olarak gösterilebilir?
A Çocuğun diğerlerini gözlemleyip onların oyununa katılmaması
B İki çocuğun yan yana oturup aynı oyuncaklarla ama farklı şeyler yapması
C Çocuğun oyuncağını bir başkasıyla paylaşmadan oynaması
D Çocuğun tek başına legolarla kule yapması
E Bir grup çocuğun ortak bir hikaye oluşturup canlandırması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Parten'in sınıflandırmasında işbirliğine dayalı oyun, çocukların ortak bir amaç için roller dağıtarak ve kurallar belirleyerek birlikte oynamasıdır. Diğer seçenekler sırasıyla: tek başına oyun, paralel oyun, izleyici davranışı ve tek başına oyun örnekleridir.
Soru 31 · Oyun
Piaget'e göre, bir çocuğun oyuncak bebeğine yemek yedirmesi veya arabasını 'sürüyormuş' gibi hareket ettirmesi hangi oyun evresine örnektir?
A İşlevsel oyun
B Kurallı oyun
C Paralel oyun
D Sembolik oyun
E Yapı-inşa oyunu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Sembolik oyun, nesneleri gerçek işlevleri dışında hayali bir rolle kullanmayı içerir. Bu durum, çocuğun zihinsel temsil becerisinin geliştiğini gösterir.
Soru 32 · Oyun
2 yaşındaki Bora, eline aldığı plastik bir kavanozun kapağını defalarca açıp kapatmakta, her kapatışta çıkan 'tak' sesine gülmektedir. Piaget'nin oyun türleri sınıflamasına göre Bora'nın bu davranışı aşağıdakilerden hangisidir?
A İşlevsel oyun
B Dramatik oyun
C Sembolik oyun
D Kurallı oyun
E Yapı-inşa oyunu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Piaget'nin oyun türleri içinde işlevsel oyun (alıştırma oyunu), duyusal-motor dönemde görülen, bir nesneyle tekrarlayıcı fiziksel eylemler yapma ve bu eylemlerin sonucundan zevk alma davranışıdır. Bora'nın kapağı açıp kapatması, ses çıkarması ve buna gülmesi işlevsel oyunun tipik bir örneğidir.
Soru 33 · Oyun
Bir grup 6 yaşındaki çocuk, zar atarak ilerlemeyi ve sırayla hamle yapmayı gerektiren bir masa oyunu oynamaktadır. Piaget’in oyun evrelerine göre bu oyun aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
A Duyu-motor oyun
B Somut işlemler oyunu
C İşlem öncesi oyun
D Kurallı oyun
E Sembolik oyun
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Piaget, oyunu bilişsel gelişim evrelerine göre sınıflandırmıştır. Kurallı oyun, yaklaşık 6-7 yaştan itibaren somut işlemler döneminde ortaya çıkar ve çocukların önceden belirlenmiş kurallara uymasını gerektirir. Verilen örnek bu özellikleri taşımaktadır.
Soru 34 · Fen ve Matematik
Bir üçgenin iki iç açısı 35° ve 75° ise, üçüncü açının ölçüsü kaç derecedir?
A 60
B 70
C 90
D 80
E 50
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Üçgenin iç açıları toplamı 180°'dir: 180 - (35 + 75) = 70°. Öğrenciler dik üçgen olduğunu varsayıp 90° seçeneğine yönelebilir.
Soru 35 · Fen ve Matematik
Bir okul bahçesinde dikdörtgen şeklindeki bir oyun alanının eni ve boyu arasındaki oran 2:3'tür. Oyun alanının çevresi 60 metre olduğuna göre alanı kaç metrekaredir?
A 180
B 150
C 216
D 240
E 864
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Dikdörtgenin eni 2k, boyu 3k olsun. Çevre = 2(2k+3k) = 10k = 60 ise k = 6 olur. En = 12 m, boy = 18 m, alan = 12 * 18 = 216 m² dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 36 · Fen ve Matematik
Bir bisikletli, düz bir yolda sabit ivmeyle hızlanarak 10 saniyede hızını 5 m/s'den 15 m/s'ye çıkarıyor. Bisikletin bu sürede aldığı yol kaç metredir?
A 75
B 125
C 150
D 100
E 50
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Ortalama hız = (Başlangıç hızı + Bitiş hızı) / 2 = (5 + 15)/2 = 10 m/s. Alınan yol = Ortalama hız × zaman = 10 × 10 = 100 m.
Soru 37 · Fen ve Matematik
Isı iletimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A Katıların ısı iletimi, sıvılardan genellikle daha iyidir.
B Plastik, ısı yalıtkanı olarak kullanılabilir.
C Metaller, ısı iletkenliği yüksek maddelerdir.
D Isı iletimi, taneciklerin titreşimiyle gerçekleşir.
E Hava, iyi bir ısı iletkenidir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Hava, düşük yoğunluklu gaz yapısı nedeniyle kötü bir ısı iletkenidir. Diğer seçeneklerdeki ifadeler doğrudur: Metaller (özellikle gümüş, bakır) yüksek iletkenlik gösterir; plastikler yalıtkandır; katılarda tanecikler arası mesafe az olduğu için iletim daha hızlıdır.
Soru 38 · Özel Eğitim
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan bir öğrenci için sınıf ortamında alınacak önlemlerden hangisi davranış yönetimi açısından en işlevseldir?
A Ders süresince sık sık uyarı vererek dikkatini toplamasını sağlamak
B Tüm etkinliklerde ilk sırada cevap vermesine izin vermek
C Gürültülü ortamlarda çalışmasını sağlayarak dikkatini güçlendirmek
D Sınıf kurallarını yazılı olarak öğrencinin masasına asmak
E Öğrencinin hareket ihtiyacını karşılamak için esnek oturma düzeni oluşturmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
DEHB'de hareket ihtiyacının karşılanması (A) temel stratejidir. B seçeneği kaygıyı artırır, C pasif bir önlemdir, D diğer öğrencileri olumsuz etkiler, E ise tam tersi etki yaratır. Esnek oturma düzeni, öğrencinin enerjisini yapıcı yönde kullanmasını sağlar.
Soru 39 · Özel Eğitim
Disleksi tanısı almış bir ilkokul öğrencisine okuma-yazma öğretirken hangi yöntemin kullanılması daha etkilidir?
A Öğrencinin yazma hızını artırmaya odaklanmak
B Sadece görsel kartlarla harf öğretimi yapmak
C Yalnızca sesli okuma çalışmaları yaptırmak
D Çok duyulu öğretim yaklaşımı (görsel, işitsel, dokunsal uyaranları birleştiren yöntem)
E Metinleri ezberleterek okuma becerisi kazandırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Dislekside okuma güçlüklerini aşmak için çok duyulu öğretim (örneğin, Orton-Gillingham yaklaşımı) etkilidir. Bu yöntem görsel, işitsel, kinestetik ve dokunsal yolları birlikte kullanarak öğrenmeyi destekler. Diğer seçenekler tek bir duyuya dayalıdır veya ezberlemeyi teşvik eder, disleksinin doğasına uygun değildir.
Soru 40 · Özel Eğitim
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan bir öğrenci, uzun süreli oturma gerektiren aktivitelerde zorlanmaktadır. Bu durumda öğretmenin uygulayacağı en etkili yöntem hangisidir?
A Sınıfta tek başına çalışmasını sağlamak
B Tüm talimatları tek seferde vermek
C Diğer öğrencilerle kıyaslama yapmak
D Aralıklı molalar vererek hareket etmesine izin vermek
E Yazılı ödev miktarını artırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
DEHB'li öğrenciler kinestetik ihtiyaçları nedeniyle hareket molalarına gereksinim duyar. Molalar, dikkat süresini artırırken diğer seçenekler (izolasyon, aşırı yük) performansı düşürür.
Soru 41 · Özel Eğitim
Otizm spektrum bozukluğu olan bir öğrenci sınıfta göz teması kurmaktan kaçınıyor, rutin değişikliklerinde aşırı kaygılanıyor ve tekrarlayan davranışlar sergiliyor. Bu öğrenciye yönelik aşağıdaki öğretmen yaklaşımlarından hangisi en uygun olur?
A Sözel yönergeleri karmaşık ve detaylı hale getirmek
B Akranlarıyla zorunlu etkileşimler kurdurmak
C Öğrencinin tek başına kalmasına izin vermek
D Rutinleri sık sık değiştirerek esneklik kazandırmak
E Öğrenciye net ve kısa yönergeler vermek, görsel destekler kullanmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler net ve yapılandırılmış yönergelere ihtiyaç duyar. Görsel destekler belirsizliği azaltır ve öğrenmeyi kolaylaştırır. Diğer seçenekler öğrencinin ihtiyaçlarıyla çelişir veya kaygısını artırır.
Soru 42 · Sanat Müzik Drama
Okul öncesi dönemde sanat etkinliklerinin çocukların duygusal gelişimine katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
A Fiziksel güç kazanma
B Bilişsel çelişkileri çözme
C Kendini ifade etme ve duygusal rahatlama
D Ticari beceriler kazanma
E Yabancı dil öğrenme hızının artması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Okul öncesi dönemde sanat etkinlikleri, çocukların duygularını ifade etmelerine ve içsel dünyalarını yansıtmalarına olanak tanır. Bu süreç, duygusal boşalım sağlayarak rahatlamalarına ve duygusal gelişimlerini desteklemelerine yardımcı olur. Bu nedenle doğru cevap "Kendini ifade etme ve duygusal rahatlama"dır.
Soru 43 · Sanat Müzik Drama
Bir drama öğretmeni, öğrencilerinin 'empati kurma' becerisini geliştirmek için aşağıdaki etkinliklerden hangisini kullanmalıdır?
A Öğrencilerin farklı karakterlerin rollerini üstlenerek bir durumu canlandırmaları
B Öğrencilerin bir sanat eserini inceleyerek yorum yapmaları
C Öğrencilerin kendi yazdıkları hikâyeleri okumaları
D Öğrencilerin bir müzik parçasını dinleyerek duygularını resmetmeleri
E Öğrencilerin ritim tutarak grup halinde şarkı söylemeleri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Empati kurma becerisi, başka birinin rolünü üstlenerek onun duygu ve düşüncelerini anlamayı gerektirir. Drama etkinliklerinde farklı karakterlerin rollerini canlandırmak, bu beceriyi geliştirmek için en uygun yöntemdir. Diğer seçenekler ise farklı becerilere hitap eder.
Soru 44 · Sanat Müzik Drama
Bir okul öncesi öğretmeni, drama etkinliğinde çocuklara "ormanda kaybolan bir tavşan" rolü verir ve onlardan bu rolü canlandırmalarını ister. Çocukların yaratıcılığını en üst düzeyde desteklemek için öğretmen aşağıdaki yönergelerden hangisini kullanmalıdır?
A Tavşanın ormanda ne yapabileceğini düşünün ve kendi hikayenizi oluşturarak canlandırın.
B Tavşanın arkadaşlarını aradığını hayal edin ve onları çağırmak için ses çıkarın.
C Tavşanın yuvasına dönmek için hangi yolu izleyeceğini belirleyin ve adım adım ilerleyin.
D Önce tavşanın nerede olduğunu söyleyin, sonra ağaçların arasında zıplayarak ilerleyin.
E Tavşanın korktuğunu ve saklanmak istediğini unutmayın, bu yüzden titreyerek hareket edin.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yaratıcılığı desteklemek için açık uçlu yönergeler vermek gerekir. B seçeneği çocuklara kendi hikayelerini oluşturma özgürlüğü tanırken diğer seçenekler belirli bir davranışı dayatır veya sınırlar.
Soru 45 · Sanat Müzik Drama
Okul öncesi öğretmeni, öğrencilerine farklı büyüklükteki şişelere farklı miktarlarda su doldurarak bir müzik aleti yapmalarını istiyor. Çocuklar şişelere vurduklarında farklı sesler çıktığını fark ediyor. Bu etkinlik, çocukların hangi temel müzik becerisini geliştirmelerine en doğrudan katkı sağlar?
A Dinleme becerisi
B Ritim duygusu
C Melodi oluşturma
D Ses yüksekliği algısı
E Nota okuma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Etkinlik, farklı miktardaki suyun farklı ses yükseklikleri (perde) oluşturduğu keşfine dayanır; bu nedenle ses yüksekliği algısını doğrudan geliştirir. Ritim duygusu vuruş düzeniyle ilgiliyken, melodi oluşturma daha karmaşık bir süreçtir. Nota okuma okul öncesi düzeyinde hedeflenmez, dinleme becerisi ise bu etkinlikte dolaylı olarak gelişir.
Soru 46 · Anne Baba Eğitimi
Bir baba, çocuğunun yemek seçme davranışını değiştirmek için 'Eğer sebzelerini yersen, sana tatlı vereceğim.' diyerek ödül teklif ediyor. Bu yaklaşım, aşağıdaki disiplin yöntemlerinden hangisine örnektir?
A Pozitif pekiştirme
B Ceza
C Sönme
D Aralıklı pekiştirme
E Olumsuz pekiştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Pozitif pekiştirme, istenen davranışın ardından hoşa giden bir uyaran sunarak davranışın tekrarlanma olasılığını artırır. Bu örnekte sebze yeme davranışının ardından tatlı verilmesi pozitif pekiştirmeye örnektir.
Soru 47 · Anne Baba Eğitimi
Bir anne, 6 yaşındaki çocuğunun okuldan eve çok mutsuz geldiğini fark ediyor. Çocuk, arkadaşıyla kavga ettiğini söylüyor. Anne, çocuğuna etkin dinleme becerisini kullanarak nasıl bir tepki vermelidir?
A Çocuğun duygularını yansıtarak 'Bugün arkadaşınla yaşadığın olay seni çok üzmüş olmalı.' şeklinde konuşmalıdır.
B Dikkatini dağıtmak için ona yeni bir oyuncak almayı önermelidir.
C Olayın ayrıntılarını anlatması için ısrar etmeli ve çözüm önermelidir.
D Hemen arkadaşının hatasını anlatıp çocuğu teselli etmelidir.
E Çocuğa kavga etmenin yanlış olduğunu anlatan bir öğüt vermelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Etkin dinleme, çocuğun duygularını yargılamadan kabul etmeyi ve onları anladığınızı hissettirmeyi gerektirir. 'Çok üzgün görünüyorsun' gibi duygu yansıtmaları, çocuğun kendini ifade etmesine yardımcı olurken sorunu hemen çözmeye odaklanmaz. Diğer seçenekler öğüt verme, yönlendirme veya dikkat dağıtma gibi etkin dinleme dışı yaklaşımlardır.
Soru 48 · Anne Baba Eğitimi
6 yaşındaki Elif, okulda arkadaşının oyuncağını kırdığı için üzgün olduğunu söyler. Annesi "Oyuncağı kırdığın için üzgün ve endişeli hissediyorsun, değil mi?" diye karşılık verir. Bu annenin kullandığı iletişim becerisi aşağıdakilerden hangisidir?
A Yansıtıcı dinleme
B Empati
C Etkin dinleme
D Ben dili
E Onaylama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yansıtıcı dinleme, çocuğun duygularını anladığını göstermek için onun söylediklerini veya hissettiklerini geri yansıtmaktır. Burada anne duyguyu ifade ederek yansıtıcı dinleme yapmıştır.
Soru 49 · Materyal Geliştirme
Bir fen bilimleri öğretmeni, öğrencilerin hücre bölünmesi konusunu anlamaları için bir model materyali tasarlamaktadır. Bu modelde kromozomların replikasyonu ve ayrılması aşamaları hareketli parçalarla gösterilecektir. Öğretmenin bu modeli hazırlarken aşağıdaki tasarım ilkelerinden hangisine öncelik vermesi beklenir?
A Modelin yalnızca mitoz bölünmeyi göstermesi yeterlidir.
B Her aşamada kullanılan parçaların boyutu ve şekli birbirinden farklı olmalıdır.
C Öğrencilerin parçaları elle hareket ettirerek süreci deneyimlemesi sağlanmalıdır.
D Modelin tüm aşamaları aynı renkte parçalarla oluşturulmalıdır.
E Kromozom sayısı gerçek insan hücresindeki 46 çift olarak alınmalıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Yaparak öğrenme ilkesine göre, öğrencilerin materyalle fiziksel etkileşime girmesi öğrenmeyi derinleştirir. Hareketli parçaları elle kullanmak, soyut kavramların somutlaşmasına yardımcı olur. Diğer seçenekler aşırı sadelik, gerçekçi olmayan ayrıntı, gereksiz farklılık veya eksik içerik gibi sorunlar içerir.
Soru 50 · Materyal Geliştirme
Bir ilkokul öğretmeni, "Kelebeklerin yaşam döngüsü" konusunu işlerken öğrencilerin soyut kavramları somutlaştırmasına yardımcı olmak istemektedir. Aşağıdaki materyallerden hangisi bu amaçla en etkilidir?
A Kelebek şeklinde bir kukla
B Tırtıl, koza ve kelebek aşamalarını gösteren bir maket
C Kelebeklerin uçuş desenlerini anlatan bir metin
D Kelebeklerin yaşam alanlarını gösteren bir harita
E Kelebek türlerini tanıtan bir slayt gösterisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Somutlaştırma için üç boyutlu ve dokunulabilir materyaller en etkilidir. Maket, yaşam döngüsünün her aşamasını somut olarak gösterir ve öğrencilerin zihninde canlandırmasını kolaylaştırır. Slayt ve metin pasif kalır, kukla ise döngüyü tam yansıtmaz.
Soru 51 · Materyal Geliştirme
Aşağıdakilerden hangisi, bir materyalin 'erişilebilir' olması için gerekli özelliklerden biri değildir?
A Dilinin yaş grubuna uygun basitlikte olması
B Fiziksel engelli öğrencilerin kullanımına uygun tasarlanması
C Yazı puntosunun ve renk kontrastının okunabilir olması
D Materyalin yalnızca tek bir öğrenme stilini (örn. görsel) hedeflemesi
E Farklı kültürel geçmişlere sahip öğrencileri dışlamayan içerik sunması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Erişilebilir bir materyal, tüm öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Tek bir öğrenme stilini hedeflemek (örn. yalnızca görsel), diğer stillere (işitsel, kinestetik vb.) sahip öğrencilerin materyalden faydalanmasını engeller. Diğer seçeneklerde verilen özellikler (okunabilirlik, kültürel duyarlılık, fiziksel erişim, dil basitliği) ise erişilebilirlik için gereklidir.