Bu sayfadaki sınav her gün otomatik yenilenir; bugünün seti sabittir, yarın yeni 50 soru gelir.
Sorular ÖABT e-sınav formatının ders dağılımına göre havuzdan seçilir ve tamamı çözümlü örnek sorudur
(gerçek sınav kitapçığı değildir).
3 yaşındaki bir çocuğun dil gelişimini desteklemek isteyen bir öğretmen, aşağıdaki stratejilerden hangisini kullanmalıdır?
A Karmaşık ve uzun cümleler kurmak
B Sadece tek kelimelik yönergeler vermek
C Sessiz oyun aktivitelerine ağırlık vermek
D Çocuğun söylediği cümleleri genişleterek tekrar etmek
E Çocuğun hatalarını anında düzeltmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Çocuğun cümlelerini genişleterek tekrar etmek, dil gelişimini desteklerken aynı zamanda model olmayı sağlar. Bu yöntem, çocuğun kelime dağarcığını ve cümle yapısını geliştirmesine yardımcı olur.
Soru 2 · Çocuk Gelişimi
8 aylık bir bebek, annesinin elindeki oyuncağını bir örtüyle kapatmasını izledikten sonra oyuncağa ulaşmak için örtüyü çekip kaldırmaktadır. Ancak annesi, aynı oyuncağı bebeğin görüş alanı dışında bir kutuya koyup kutuyu kapatırsa bebek oyuncağı aramamakta, ilgisini başka bir nesneye yöneltmektedir. Bu durum, bebeğin hangi bilişsel gelişim özelliğini yansıtmaktadır?
A Nesne sürekliliği kavramının henüz tam olarak kazanılmadığını, çünkü oyuncağın görünmediği yerde var olduğunu anlayamadığını
B Duyusal-motor dönemin sonunda ortaya çıkan sembolik düşüncenin başladığını, nesneleri zihninde temsil edebildiğini
C Görsel hafızasının yetersiz olduğunu, oyuncağın yerini hatırlayamadığı için arama davranışı göstermediğini
D Duyusal-motor dönemdeki döngüsel tepkilerin bir örneği olduğunu, bebeğin sadece gördüğü nesneye tepki verdiğini
E Nesne sürekliliğini kazandığını, ancak arama stratejisini henüz geliştiremediği için örtüyü kaldıramadığını
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Piaget’in duyusal-motor döneminde (0-2 yaş) nesne sürekliliği kavramı yaklaşık 8-12 aylıkken gelişmeye başlar. Bebek, oyuncağın bir örtüyle kapatıldığını gördüğünde onu arar ancak görüş alanı dışında tamamen kaybolduğunda (kutuya konup kapatıldığında) onu aramaz. Bu, nesne sürekliliğinin henüz tam olarak kazanılmadığını gösterir. Seçenek B yanlıştır çünkü sembolik düşünce 18-24 ay civarında ortaya çıkar. Seçenek C yanlıştır çünkü bebek örtüyü kaldırabilmektedir. Seçenek D ve E de kavram yanılgılarına dayalı çeldiricilerdir.
Soru 3 · Çocuk Gelişimi
Vygotsky'nin 'Yakınsal Gelişim Alanı' kavramına göre, bir çocuğun potansiyel gelişim düzeyini belirlemek için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
A Kendi başına yapabildikleri
B Yaşıtlarıyla kıyaslandığındaki performansı
C Yetişkin veya akran desteği alarak yapabildikleri
D Fiziksel gelişim düzeyi
E Standart testlerdeki başarı puanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Vygotsky'ye göre potansiyel gelişim düzeyi, çocuğun rehberlikle ulaşabileceği seviyedir. B çocuğun mevcut gelişim düzeyini, C fiziksel faktörleri, D ve E ise diğer değerlendirme yöntemlerini ifade eder.
Soru 4 · Çocuk Gelişimi
Bir çocuk gelişimci, 18 aylık bir bebeğin dil gelişimini değerlendiriyor. Bebek henüz anlamlı tek sözcük kullanmamakta, ancak jest ve mimiklerle isteklerini belirtmektedir. Bu durum, bebeğin dil gelişimi açısından hangi döneme işaret eder?
A Sözcük patlaması dönemi
B Holofrastik dönem
C Prelinguistik dönem
D Telgrafik dönem
E İki sözcüklü cümle dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Prelinguistik dönem, dil öncesi dönemdir ve çocuğun jest, mimik, seslenmeler gibi sözel olmayan iletişim yöntemlerini kullandığı evredir. 18 aylık bir bebek tipik olarak tek sözcük kullanmaya başlar (holofrastik), ancak soruda henüz anlamlı sözcük yoksa prelinguistik dönemdedir. Diğer seçenekler daha ileri dil evreleridir.
Soru 5 · Çocuk Gelişimi
5 yaşındaki bir çocuk, oyun sırasında arkadaşının düşmesine neden oluyor. Öğretmen olayı konuştuğunda çocuk "Ama ben ona vurmadım, o düştü" diyerek kendini savunuyor. Bu durum, çocuğun hangi bilişsel özelliğini yansıtır?
A Odaklanma (merkezleme)
B Tepkisellik
C Düşünceyi tersine çevirememe
D Benmerkezcilik
E Korunum eksikliği
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Benmerkezcilik, çocuğun olayları yalnızca kendi bakış açısından değerlendirmesi ve başkasının niyetini veya perspektifini alamamasıdır. Çocuk, kendi eyleminin sonucunu değil, niyetini (vurmadığını) öne çıkararak olayı kendi lehine yorumlamaktadır. Merkezleme ise tek bir özelliğe odaklanma eğilimidir, burada daha çok perspektif alma eksikliği söz konusudur.
Soru 6 · Çocuk Gelişimi
Bir okul öncesi öğretmeni, sınıfındaki 5 yaşındaki çocukların bir kısmının resim yaparken fırçayı yumruk şeklinde kavradığını, bazılarının ise kalem tutar gibi üç parmakla kavradığını gözlemlemiştir. Bu farklılık en çok hangi gelişim alanındaki bireysel değişkenlikle ilişkilidir?
A Görsel algıda şekil-zemin ayrımının yeterince gelişmemiş olması
B Duyusal gelişimde dokunma hassasiyetinin farklı olması
C Dikkat süresinin kısalığı nedeniyle araç kullanımının ihmal edilmesi
D İnce motor becerilerde olgunlaşma düzeyinin aynı olmaması
E Sosyal öğrenme yoluyla farklı modellerin taklit edilmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Resim yaparken fırçayı kavrama biçimi, el ve parmak kaslarının kontrolüyle ilgili ince motor gelişimin bir göstergesidir. Çocukların aynı yaşta olmasına karşın ince motor becerilerindeki olgunlaşma hızı bireysel farklılıklar gösterir. Diğer seçenekler (duyu, algı, dikkat, taklit) bu spesifik el kullanma biçimindeki farkı birincil olarak açıklamakta yetersizdir.
Soru 7 · Gelişim Kuramları
Bir anaokulu öğretmeni, çocukların 'aynı miktarda suyun farklı bardaklarda farklı seviyelerde görünebileceğini' anlamalarını sağlamak için bir deney yapar. Bu etkinlik, hangi bilişsel gelişim kavramının kazanılmasını hedefler?
A Korunum
B Sembolik düşünce
C Benmerkezcilik
D Tersine çevirebilirlik
E Odaklanma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Korunum kavramı, maddenin görünümü değişse bile miktarının değişmediğini anlama becerisidir. Piaget'nin somut işlemler döneminde (7-11 yaş) kazanılan bu kavram, öğretmenin etkinliğinin temel hedefidir.
Soru 8 · Gelişim Kuramları
Bir lise öğrencisi, arkadaşlarıyla tartışırken şöyle der: 'Trafik kuralları toplumun güvenliği için konulmuştur, ancak bir kural adaletsiz hale gelirse çoğunluğun yararına değiştirilebilir. Önemli olan kuralların arkasındaki mantıktır.' Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre bu öğrenci aşağıdaki ahlaki düzey ve aşamalardan hangisinde bulunuyor olabilir?
A Geleneksel düzey - Kişilerarası uyum yönelimi
B Geleneksel öncesi düzey - Ceza ve itaat yönelimi
C Geleneksel sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri yönelimi
D Geleneksel düzey - Kanun ve düzen yönelimi
E Geleneksel sonrası düzey - Toplumsal sözleşme yönelimi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Kohlberg'in ahlak gelişiminde 'toplumsal sözleşme yönelimi' (5. aşama) bireylerin kuralların toplum yararına olduğunu ve adaletsizlik durumunda değiştirilebileceğini savunduğu aşamadır. Öğrencinin ifadesi bu aşamayı yansıtır. Diğer seçenekler daha alt düzeylerdeki ahlaki anlayışlardır.
Soru 9 · Gelişim Kuramları
Bir anaokulu öğretmeni, öğrencilerine farklı büyüklükteki blokları sıralama etkinliği yaptırır. 4 yaşındaki Ali, blokları yan yana dizerken en büyük bloğu en sağa koyar ve sıralamanın doğru olduğunu söyler. Öğretmen, Ali’nin blokları küçükten büyüğe sıralamasını istediğinde Ali, iki bloğu yer değiştirir ancak yine doğru sırayı bulamaz. Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına göre Ali’nin bu davranışı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en iyi açıklanır?
A Tersine çevrilebilirlik
B Benmerkezcilik
C Merkezleme
D Uyumsama
E Korunum kazanımı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Piaget’ye göre işlem öncesi dönemdeki çocuklar, bir özelliğe odaklanıp diğerlerini göz ardı ederler (merkezleme). Ali, blokların boyutlarına değil sadece bir özelliğine (örneğin yan yana dizme) odaklanarak sıralamayı yanlış yapar. Korunum, tersine çevrilebilirlik ve uyumsama bu durumu açıklamaz; benmerkezcilik ise başkasının bakış açısını alamama ile ilgilidir.
Soru 10 · Gelişim Kuramları
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre, bir çocuğun aynı miktardaki sıvının farklı şekilli kaplara döküldüğünde miktarının değişmediğini anlaması, hangi dönemde kazanılan bir beceridir?
A Soyut işlemler döneminde, hipotetik düşünme yeteneğinin gelişmesiyle ortaya çıkar.
B Bilişsel gelişimin tüm dönemlerinde, çocuğun deneyimlerine bağlı olarak aşamalı şekilde edinilir.
C Somut işlemler döneminde, tersine çevrilebilirlik ve merkezden uzaklaşma becerileriyle kazanılır.
D Duyusal-motor dönemde, nesne sürekliliğinin kazanılmasıyla birlikte gelişir.
E İşlem öncesi dönemde, sembolik düşüncenin ortaya çıkmasıyla birlikte görülür.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Korunum kavramı, Piaget'nin somut işlemler döneminde (7-11 yaş) kazanılır. Bu dönemde çocuk tersine çevrilebilirlik ve merkezden uzaklaşma becerileri sayesinde miktarın şekil değişse bile sabit kaldığını anlar. Duyusal-motor dönemde nesne sürekliliği, işlem öncesi dönemde ise korunum henüz gelişmemiştir.
Soru 11 · Gelişim Kuramları
Bir grup öğrenciye 'Bir adam, eşi hasta olduğu için pahalı bir ilacı çalmak zorunda kalırsa bu doğru mudur?' sorusu yöneltilir. Öğrencilerden biri 'Çalmak yanlıştır çünkü kanunlara uymak herkesin görevidir' yanıtını verir. Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramına göre bu öğrenci hangi evrede düşünmektedir?
A Geleneksel düzey – Kişiler arası uyum evresi
B Gelenek öncesi düzey – Ceza ve itaat evresi
C Geleneksel düzey – Kanun ve düzen evresi
D Gelenek sonrası düzey – Toplumsal sözleşme evresi
E Gelenek öncesi düzey – Araçsal ilişkiler evresi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Kohlberg'in geleneksel düzeyindeki 'kanun ve düzen evresinde' (evre 4) birey, yasaları ve toplumsal düzeni mutlak doğru kabul eder; eylemin doğruluğu yasalara uygunlukla ölçülür. Öğrencinin 'kanunlara uymak herkesin görevidir' ifadesi bu evrenin tipik özelliğidir. Diğer seçenekler farklı evreleri temsil eder.
Soru 12 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi dönemde 'sosyal-duygusal gelişimi' desteklemek için hangi etkinlik en uygundur?
A Rol oyunları ve dramatik oyun köşeleri
B Tek başına yapboz yapma
C Formel yazı çalışmaları
D Sayı sayma çalışmaları
E Sessiz kitap okuma saatleri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Rol oyunları, çocukların empati kurma, iş birliği yapma ve duygularını ifade etme becerilerini geliştirir. Diğer seçenekler bilişsel (B, D) veya bireysel (C, E) becerilere odaklanır ve sosyal-duygusal gelişimi doğrudan desteklemez.
Soru 13 · Okul Öncesi Program
Bir okul öncesi öğretmeni, aile katılımını artırmak için aşağıdaki uygulamalardan hangisini yaparsa programın aile katılımına yönelik beklentileriyle çelişir?
A Ailelerin evde yapabileceği basit etkinlik önerileri göndermek
B Ailelerin çocuklarının gelişim dosyalarını incelemelerine izin vermek
C Ailelerden sınıfta gönüllü olarak etkinliklere katılmalarını istemek
D Ailelere çocuklarının sınıftaki fotoğraflarını haftalık bültenle paylaşmak
E Aileleri sadece okulun düzenlediği toplantılara davet edip bireysel iletişim kurmamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Program, aile katılımının sadece toplantılarla sınırlı kalmamasını, öğretmen- aile arasında sürekli ve bireysel iletişimi öngörür. Şık C'de ailelerin yalnızca toplantılara çağrılması ve bireysel iletişim kurulmaması, aile katılımının kapsayıcılığı ve sürekliliği ilkesiyle çelişir. Diğer uygulamalar (gönüllü katılım, bülten paylaşımı, ev etkinliği önerileri, dosya inceleme) programa uygundur.
Soru 14 · Okul Öncesi Program
Okul öncesi öğretmeni Elif Hanım, çocukların ince motor becerilerini geliştirmek için bir etkinlik planlıyor. Aşağıdaki materyallerden hangisi bu amaca en uygun olur?
A Koşarak top yakalama oyunu
B Boyama kitabındaki resimleri boyama
C Büyük boncukları ipe dizme
D Legolarla kule yapma
E Plastik çatal-bıçak kullanarak yemek yeme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
İnce motor beceriler, küçük kas gruplarının kontrolünü gerektirir. Büyük boncukları ipe dizme, parmakların hassas hareketlerini kullanmayı gerektirdiği için bu beceriyi en iyi destekleyen seçenektir. Diğer seçenekler daha çok kaba motor veya yaratıcılıkla ilişkilidir.
Soru 15 · Okul Öncesi Program
Aile katılımı çalışmaları kapsamında bir anaokulu, velilere yönelik “Çocuklarda Duygu Düzenleme” konulu bir seminer düzenlemiştir. Bu etkinlik, MEB programında yer alan aile katılımı türlerinden hangisine örnektir?
A Ailelerin evde eğitimsel destek sağlaması
B Ailelerin eğitim sürecine ilişkin bilgilendirilmesi (aile eğitimi)
C Ailelerin okulda gönüllü olarak görev alması
D Ailelerin okul yönetimine katılımı
E Ailelerin sınıf içi etkinliklere katılımı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Seminer, velilerin çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda bilgi edinmesini sağlayan bir aile eğitimi etkinliğidir. Programda aile eğitimi, ebeveynlerin bilgi ve becerilerini artırmayı hedefler. Diğer seçenekler farklı katılım türlerini ifade eder.
Soru 16 · Okul Öncesi Program
Aşağıdaki öğrenme merkezlerinden hangisi çocukların yaratıcı düşünme becerilerini en çok destekler?
A Kitap merkezi
B Sanat merkezi
C Blok merkezi
D Müzik merkezi
E Evcilik merkezi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sanat merkezinde çocuklar farklı malzemeler kullanarak özgün ürünler oluşturur, hayal güçlerini kullanır ve yaratıcılıklarını ifade eder. Diğer merkezler de değerli olmakla birlikte yaratıcılığı bu kadar doğrudan desteklemez.
Soru 17 · Öğrenme Kuramları
Bir öğretmenin, öğrencilerin proje sunumlarını değerlendirirken akran değerlendirmesi yöntemini kullanması, hangi kuramın öğrenme sürecine katkı sağladığını gösterir?
A Bilgi İşleme Kuramı
B Sosyal Öğrenme Kuramı
C Operant Koşullanma
D Gestalt Kuramı
E Çoklu Zekâ Kuramı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sosyal Öğrenme Kuramı (Bandura), öğrenmenin gözlem ve sosyal etkileşim yoluyla gerçekleştiğini vurgular. Akran değerlendirmesi, öğrencilerin birbirlerinden gözlem ve geri bildirim yoluyla öğrenmelerini sağlayan sosyal bir süreçtir.
Soru 18 · Öğrenme Kuramları
Bruner'in buluş yoluyla öğrenme kuramında 'sezgisel düşünme' aşaması için aşağıdakilerden hangisi en uygun örnektir?
A Öğretmenin adım adım talimatlar vererek çocuğu yönlendirmesi
B Çocuğun bir problemi çözmek için deneme-yanılma yöntemini kullanması
C Çocuğun öğretmenin verdiği ödül için soruyu cevaplaması
D Çocuğun ezberlediği bilgileri tekrar etmesi
E Çocuğun bir olayı gözlemleyerek kendi çıkarımlarını yapması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Bruner'in sezgisel düşünme aşaması, çocuğun gözlem yaparak ve içgörü kullanarak kendi sonuçlarını çıkarmasını temel alır. E seçeneği bu aşamayı en iyi yansıtan örnektir çünkü çocuk, dış yönlendirme olmadan olayları analiz eder ve bağımsız çıkarımlar yapar. Bu durum, buluş yoluyla öğrenmenin özünü oluşturur.
Soru 19 · Öğrenme Kuramları
Bir öğrenci, tarih dersinde Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemiyle ilgili bir metni okurken, 'Peki, bu olayların hepsi aynı yüzyılda mı gerçekleşmiş?' diye düşünür ve metindeki bilgileri zihninde bir zaman çizelgesine yerleştirir. Daha sonra bu bilgileri uzun süreli belleğine aktarabilmek için olayları kendi kelimeleriyle özetler ve arkadaşına anlatır. Öğrencinin bu süreci, bilgi işleme kuramına göre aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en iyi açıklanır?
A Duyusal kayıt ve dikkat seçiciliği
B Otomatik işleme ve yayılma etkisi
C Klasik koşullanma yoluyla çağrışım oluşturma
D Bilişsel şemaların özümseme ve uyumsama yoluyla yeniden yapılanması
E Kodlama, depolama ve geri getirme stratejileri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Bilgi işleme kuramı, öğrenmeyi bilginin duyusal kayıttan kısa süreli belleğe, oradan da kodlama stratejileriyle uzun süreli belleğe aktarılması olarak açıklar. Öğrencinin metni anlamlandırması, zaman çizelgesi oluşturması, özetlemesi ve anlatması; kodlama (anlamlandırma), depolama ve geri getirme süreçlerine örnektir. Diğer seçenekler farklı kuramlara aittir: otomatik işleme (Schneider & Shiffrin), duyusal kayıt (Atkinson & Shiffrin), klasik koşullanma (Pavlov), şema değişimi (Piaget).
Soru 20 · Öğrenme Kuramları
Bir matematik öğretmeni, öğrencilerine problem çözerken 'şimdi bu adımda ne yapmalıyız?' gibi sorular yönelterek düşünme süreçlerini yönlendirir. Bu strateji hangi kuramın uygulamasıdır?
A Bilişsel çıraklık
B Gestalt kuramı
C Bağlanma kuramı
D Klasik koşullanma
E Tam öğrenme modeli
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bilişsel çıraklık, öğretmenin rehberliğinde adım adım düşünme becerisi kazandırmayı hedefler. Sorudaki yönlendirici sorular bu kuramın tipik bir uygulamasıdır. Diğer seçenekler bu bağlamla uyuşmaz.
Soru 21 · Öğrenme Kuramları
Bir sosyal bilgiler öğretmeni, öğrencilerine 'Osmanlı Devleti'nin yükselme dönemi' konusunu anlatmak yerine, onlara döneme ait birincil kaynaklar vererek kendi yorumlarını oluşturmalarını istiyor. Öğrenciler kaynakları analiz edip kendi çıkarımlarını yapıyor. Bu uygulama hangi öğrenme kuramına daha uygundur?
A Bilgi işleme kuramı
B Yapılandırmacılık
C Davranışçılık
D Sosyal öğrenme kuramı
E Anlamlı öğrenme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yapılandırmacılık, öğrenenin bilgiyi pasif almak yerine aktif olarak yapılandırmasını vurgular. Öğrencilerin birincil kaynaklardan kendi çıkarımlarını yapması bu kuramın temel ilkesidir. Diğer seçenekler daha çok dışsal uyaran, bilgi işleme süreci veya gözlem yoluyla öğrenmeye odaklanır.
Soru 22 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Türkçe dersinde 'öyküleyici metin yazma' becerisini geliştirmek isteyen bir öğretmen, öğrencilerinden aşağıdakilerden hangisini yapmalarını isterse bu beceriye katkı sağlamaz?
A Bir metindeki olay örgüsünü kronolojik sıraya göre numaralandırmalarını istemek
B Bir hikâyedeki ana fikri bulmalarını istemek
C Özgün bir hikâye yazmalarını istemek
D Bir karakterin özelliklerini listelemelerini istemek
E Hikâyedeki mekânları tanımlamalarını istemek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ana fikri bulma etkinliği, öyküleyici metin yazma becerisinden çok okuduğunu anlama becerisiyle ilgilidir. Öyküleyici metin yazmak için olay örgüsü, karakter ve mekân gibi unsurların kullanılması gerekir. Ana fikir ise daha çok metin analiziyle ilgili bir kavramdır.
Soru 23 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Bir öğretmen, dinleme becerisini geliştirmek için öğrencilere aşağıdaki yönergeyi verir: "Önce kırmızı kalemle bir daire çizin, sonra dairenin içine mavi kalemle bir üçgen çizin, en son üçgenin üstüne yeşil kalemle bir nokta koyun." Buna göre yönergeleri doğru uygulayan bir öğrencinin çizimi aşağıdakilerden hangisi olur?
A Mavi daire, içinde kırmızı üçgen, üçgenin üzerinde yeşil nokta
B Mavi daire, içinde yeşil üçgen, üçgenin üzerinde kırmızı nokta
C Kırmızı daire, içinde mavi üçgen, üçgenin üzerinde yeşil nokta
D Kırmızı daire, içinde yeşil üçgen, üçgenin üzerinde mavi nokta
E Yeşil daire, içinde kırmızı üçgen, üçgenin üzerinde mavi nokta
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Yönergede sırasıyla kırmızı daire, içine mavi üçgen ve üçgenin üstüne yeşil nokta istenmektedir. A seçeneği bu sırayı ve renkleri doğru yansıtır. Diğer seçeneklerde renkler ya da şekillerin sırası karıştırılmıştır.
Soru 24 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Aşağıdaki etkinliklerden hangisi, çocukların sözel olmayan ipuçlarını (jest, mimik, tonlama) kullanarak dinleme becerilerini geliştirmeye yöneliktir?
A Öğretmenin bir masalı farklı ses tonlarıyla anlatması ve çocukların duyguları tahmin etmesi
B Çocukların birbirlerine resimlerini anlatıp diğerlerinin bu resmi çizmesi
C Öğretmenin bir olayı anlatırken bazı kelimeleri atlaması ve çocukların tamamlaması
D Öğretmenin bir kelime söylemesi ve çocukların o kelimeyle ilgili hareket yapması
E Çocukların dinledikleri şarkının sözlerini tekrar etmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Farklı ses tonları, jest ve mimikler sözel olmayan ipuçlarıdır. Çocuklar bu ipuçlarını kullanarak duyguları anlamaya çalışır, bu da dinleme becerisinin önemli bir bileşenidir. Diğer şıklar daha çok sözel taklit veya görsel-motor becerilere odaklanır.
Soru 25 · Türkçe Dil Etkinlikleri
Erken okuryazarlıkta 'hikaye anlatma becerisi' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A Hikaye anlatma, çocukların sözel ifade becerilerini geliştirir
B Hikaye anlatma, çocukların olay sıralamasını kavramasına yardımcı olur
C Hikaye anlatma, yalnızca yazılı metinler kullanılarak yapılmalıdır
D Hikaye anlatma, çocukların hayal gücünü destekler
E Hikaye anlatma, çocukların dinleme becerilerini geliştirir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C seçeneğidir çünkü hikaye anlatma sadece yazılı metinlerle sınırlı değildir. Erken çocukluk döneminde hikaye anlatma sözlü ifadeler, resimler, dramatik canlandırmalar veya çeşitli materyallerle de gerçekleştirilebilir. Bu beceri çocukların yaratıcılığını ve iletişim yeteneklerini desteklemek için esnek yöntemlerle uygulanmalıdır.
Soru 26 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir matematik öğretmeni, öğrencilerin kesirler konusundaki kavramsal anlama düzeylerini ölçmek için 20 maddelik bir test geliştirmiştir. Testin kapsam geçerliğini belirlemek amacıyla aşağıdaki yöntemlerden hangisi en uygunudur?
A Maddelerin güçlük ve ayırt edicilik indekslerini hesaplayarak değerlendirmek
B Testi iki farklı zamanda uygulayarak kararlılık katsayısını hesaplamak
C Testin tüm maddelerinin iç tutarlılık katsayısını hesaplamak
D Hazırlanan maddeleri konu alanında uzman bir gruba inceletip görüş almak
E Test sonuçları ile öğrencilerin bir önceki dönem matematik notları arasındaki korelasyonu bulmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Kapsam geçerliği, test maddelerinin ölçülmek istenen konu alanını ne ölçüde temsil ettiğini ifade eder. Bu geçerlik türünü belirlemenin en yaygın yolu, ilgili alandaki uzmanların maddeleri incelemesi ve görüş bildirmesidir. İç tutarlılık katsayısı (A) güvenirlikle ilgilidir. Ölçüt bağıntılı geçerlik (B) farklı bir geçerlik türüdür. Test-tekrar test (D) güvenirliği ölçer. Madde analizi (E) madde kalitesini değerlendirir ancak kapsam geçerliğini belirlemez.
Soru 27 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, uyguladığı çoktan seçmeli bir testin madde analizini yaparken bir maddenin ayırt edicilik indeksinin 0,15 olduğunu görüyor. Bu maddeyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A Madde, yüksek ayırt edicilik gösterdiği için testte kalması uygundur.
B Madde çok kolay olduğu için ayırt ediciliği düşük çıkmıştır.
C Madde, alt grubun doğru cevap verme oranı üst gruptan yüksek olduğu için negatif ayırt edicilik göstermiştir.
D Madde, üst grubu alt gruptan ayırt etmede yetersizdir ve gözden geçirilmelidir.
E Madde, testin güvenirliğini artırmak için mutlaka testten çıkarılmalıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Ayırt edicilik indeksi 0,15 olan bir madde düşük ayırt edicilik gösterir (0,20 altı). Bu madde üst ve alt grubu iyi ayırt edemediği için gözden geçirilmesi veya düzeltilmesi gerekir. B seçeneği, maddenin kolay olması ayırt ediciliği düşürebilir ancak kesin bir neden değildir; C seçeneği negatif ayırt edicilik için geçerlidir (indeks 0,15 pozitiftir); D seçeneği her düşük ayırt edicilikte maddenin çıkarılması gerektiği anlamına gelmez; E seçeneği yanlıştır çünkü 0,15 düşük ayırt ediciliktir.
Soru 28 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir matematik öğretmeni, hazırladığı testteki bir maddenin ayırt edicilik indeksini 0.45 olarak hesaplamıştır. Bu sonuçla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A Madde, üst ve alt gruplar arasında iyi bir ayırım yapmaktadır.
B Maddenin şans başarısı yüksektir.
C Madde revize edilmelidir.
D Madde, testin güvenirliğini düşürmektedir.
E Madde, ölçülen kazanımı temsil etmemektedir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Ayırt edicilik indeksi 0.30 ve üzeri olduğunda maddenin iyi düzeyde ayırım yaptığı kabul edilir. 0.45 gibi bir değer, maddenin üst ve alt grupları başarılı bir şekilde ayırt ettiğini gösterir.
Soru 29 · Ölçme ve Değerlendirme
Bir öğretmen, öğrencilerinin fen bilimleri dersinde 'hipotez kurma' becerisini değerlendirmek için bir rubrik hazırlamıştır. Rubriğin puanlama düzeylerinden biri şu şekildedir: 'Öğrenci, araştırma sorusuna uygun ve test edilebilir bir hipotez yazar, ancak hipotezde neden-sonuç ilişkisini tam olarak kuramaz.' Bu betimleme, rubriğin hangi puan düzeyine ait olabilir?
A 1 puan (zayıf) – Hipotez yok veya tamamen ilgisizdir.
B 3 puan (iyi) – Hipotez test edilebilir ama neden-sonuç ilişkisi tam değildir.
C 4 puan (mükemmel) – Hipotez açık, test edilebilir ve neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
D 2 puan (orta) – Hipotez var ama test edilebilirliği sınırlıdır.
E 0 puan – Hiçbir girişim yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Rubrik betimlemesinde hipotezin test edilebilir olduğu ancak neden-sonuç ilişkisinin tam olarak kurulamadığı belirtilmiştir. Bu durum 'iyi' düzeyine (3 puan) karşılık gelir; çünkü mükemmel düzeyde ilişki kurulması gerekirken, orta düzeyde test edilebilirlik sorunu vardır.
Soru 30 · Oyun
Vygotsky'nin 'yakınsal gelişim alanı' teorisine göre, bir öğretmenin oyun sırasında çocuğun gelişimini desteklemek için yapması gereken en uygun davranış hangisidir?
A Çocuğun tek başına oynamasına izin vermek
B Çocuğun yapamadığı noktalarda rehberlik etmek
C Sadece sonucu takdir etmek
D Oyunun tüm adımlarını kendisi yönlendirmek
E Oyun kurallarını sık sık değiştirmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Vygotsky, yetenekli akran veya yetişkin rehberliğini vurgular. C şıkkı bu desteği tanımlarken diğerleri teoriyle çelişir.
Soru 31 · Oyun
Oyun terapistinin, çocuğun duygusal çatışmalarını ifade etmesine yardımcı olmak için oyuncakları ve oyunu bir araç olarak kullandığı yaklaşım hangisidir?
A Deneyimsel oyun terapisi
B Filial terapi
C Bilişsel davranışçı oyun terapisi
D Çocuk merkezli oyun terapisi
E Yönlendirilmiş oyun terapisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Çocuk merkezli oyun terapisi, çocuğun liderliğinde ilerler ve terapist müdahale etmeden çocuğun duygularını özgürce ifade etmesini sağlar. Diğer seçeneklerde terapist daha aktif rol oynar.
Soru 32 · Oyun
Parten'in oyun sınıflamasında, çocukların aynı oyuncaklarla birbirlerinin yanında ama etkileşime girmeden oynamaları hangi oyun türü olarak adlandırılır?
A Birlikte oyun
B İşbirlikli oyun
C Seyirci oyunu
D Paralel oyun
E Yalnız oyun
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Parten'in altı aşamalı oyun sınıflamasında paralel oyun, çocukların aynı mekânda benzer etkinlikler yapması ancak birbirleriyle doğrudan etkileşime girmemesi olarak tanımlanır. Yalnız oyunda çocuk bağımsız oynar, birlikte oyunda ise etkileşim başlar.
Soru 33 · Oyun
Bir oyun temelli öğrenme ortamında öğretmen, çocukların zorlandığı bir noktada onlara ipuçları vererek, model olarak veya sorular sorarak destek sağlamakta ve bu desteği zamanla azaltmaktadır. Bu süreç aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?
A Bilişsel çelişki
B İçsel motivasyon
C Dengeleme
D Yapı iskelesi (scaffolding)
E Yakınsak gelişim alanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Yapı iskelesi (scaffolding), Vygotsky'nin kuramında yetişkinin veya akranın çocuğun yakınsak gelişim alanında ona geçici destek sağlaması ve bu desteği çocuk bağımsızlaştıkça azaltmasıdır. Soruda öğretmenin ipuçları verip zamanla desteği azaltması, tam olarak yapı iskelesi kavramını tanımlamaktadır. Yakınsak gelişim alanı, çocuğun tek başına yapamadığı ancak destekle yapabildiği görevler aralığıdır; bilişsel çelişki ise Piaget'nin kavramıdır.
Soru 34 · Fen ve Matematik
2 kg kütleli bir blok, yatay bir yüzeyde, yatayla 30° açı yapan 10 N büyüklüğündeki bir kuvvetle çekiliyor. Blok ile yüzey arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2 olduğuna göre, bloğun ivmesi kaç m/s² dir? (g=10 m/s², cos30°=0,87, sin30°=0,5)
A 2,5
B 2,83
C 3,0
D 4,0
E 3,5
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yatay kuvvet bileşeni 10·cos30° ≈ 8,7 N, düşey bileşen 10·sin30°=5 N'dir. Normal kuvvet mg - 5 = 20-5=15 N, sürtünme kuvveti 0,2·15=3 N'dir. Net yatay kuvvet 8,7-3=5,7 N, ivme = 5,7/2 ≈ 2,85 m/s². En yakın seçenek 2,83'tür.
Soru 35 · Fen ve Matematik
Okul öncesi dönemde bir öğretmen, çocuklara 'büyük-küçük' kavramını öğretirken nesneleri karşılaştırmalı olarak göstermekte ve 'Bu top daha büyük, bu top daha küçük' gibi ifadeler kullanmaktadır. Bu öğretim yöntemi aşağıdaki kuramcılardan hangisinin 'somut işlemler' dönemiyle doğrudan ilişkilidir?
A Freud
B Vygotsky
C Piaget
D Erikson
E Bandura
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C) Piaget'dir çünkü Piaget'nin somut işlemler dönemi, çocukların somut nesneler ve görsel örneklerle mantıksal düşünme becerisi kazandığı evreyi tanımlar. Öğretmenin büyük-küçük kavramını somut nesnelerle karşılaştırarak öğretmesi, bu dönemin özellikleriyle doğrudan uyumludur.
Soru 36 · Fen ve Matematik
Bir biyoloji laboratuvarında bakteri kültürünün sayısı her 20 dakikada bir 3 katına çıkmaktadır. Başlangıçta 50 bakteri bulunduğuna göre 2 saat sonra bakteri sayısı kaç olur?
A 109.350
B 12.150
C 218.700
D 36.450
E 72.900
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
2 saat = 120 dakika; 120/20 = 6 katlanma dönemi. Her dönemde 3 kat, 6 dönemde 3⁶ = 729 kat. 50 x 729 = 36.450. Doğru cevap D'dir.
Soru 37 · Fen ve Matematik
Bir öğrenci, 50 cm uzunluğundaki bir yayı 2 N kuvvet uygulayarak 5 cm uzatıyor. Aynı yaya 6 N kuvvet uygulandığında yayın uzama miktarı kaç cm olur?
A 15
B 5
C 8
D 10
E 12
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hooke Yasası'na göre yayın uzama miktarı uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır. 2 N kuvvetle 5 cm uzama oluyorsa, 6 N kuvvetle uzama 3 katına (15 cm) çıkar.
Soru 38 · Özel Eğitim
Özel eğitim öğretmeni, zihinsel yetersizliği olan bir öğrenciye günlük yaşam becerilerini (diş fırçalama, giyinme) öğretmek için bir öğretim planı hazırlıyor. Öğretmenin bu becerileri öğretirken kullanması en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
A Keşfederek öğrenme
B Doğrudan öğretim
C Probleme dayalı öğrenme
D İşbirlikli öğrenme
E Proje tabanlı öğrenme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğrudan öğretim, becerilerin küçük adımlara bölünerek model olma, rehberlik ve tekrarla öğretilmesini sağlar. Günlük yaşam becerileri gibi rutin ve basamaklı beceriler için en etkili yöntemdir. Diğer yöntemler daha üst düzey bilişsel beceriler veya grup çalışması gerektirdiğinden bu öğrenci için uygun değildir.
Soru 39 · Özel Eğitim
Kaynaştırma ortamında eğitim gören işitme yetersizliği olan bir öğrencinin akademik başarısını desteklemek için aşağıdaki düzenlemelerden hangisi en etkilidir?
A Ders anlatımında görsel destekler ve yazılı özet kullanmak
B İşaret dili tercümanı olmadan sadece yazılı materyal vermek
C Öğrencinin tüm derslere sessizce katılmasını beklemek
D Öğrenciyi sınıfın en ön sırasına oturtmak
E Ödevleri azaltarak yükünü hafifletmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Görsel destekler ve yazılı özet, işitme yetersizliği olan öğrencinin işitsel girdi kaybını telafi ederek anlamayı kolaylaştırdığı için en etkili düzenlemedir. Diğer seçenekler yetersiz veya pasif çözümlerdir.
Soru 40 · Özel Eğitim
İşitme engelli bir öğrenci için hazırlanan BEP'te aşağıdaki hedeflerden hangisi öncelikli olmalıdır?
A İşitme kalıntısını kullanarak dil becerilerini geliştirmek
B Öğrenciye işaret dili öğretmek
C Öğrencinin dudak okuma becerisini geliştirmek
D Sınıf içi etkinliklerde görsel materyalleri artırmak
E Akranlarıyla iletişim kurmasını sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
BEP'te öncelik, öğrencinin mevcut işitme kalıntısını en üst düzeyde kullanarak dil ve iletişim becerilerini geliştirmektir. Diğer seçenekler de destekleyici olabilir ancak dil gelişimi temel hedeftir.
Soru 41 · Özel Eğitim
Zihinsel yetersizliği olan bir öğrencinin bireyselleştirilmiş eğitim programında (BEP) yer alan “yemek hazırlama” günlük yaşam becerisini öğretmek isteyen bir öğretmenin aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanması en uygun olur?
A Okuma yazma öğretimi
B Sınıf içi tartışma yöntemi
C İşbirlikli öğrenme
D Proje tabanlı öğrenme
E Doğrudan öğretim ve model olma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Günlük yaşam becerileri, model olma ve doğrudan öğretim gibi basamaklandırılmış yöntemlerle en etkili biçimde öğretilir. Diğer seçenekler soyut veya bilişsel düzeyi daha yüksek beceriler için uygundur.
Soru 42 · Sanat Müzik Drama
Bir drama öğretmeni, öğrencilerine 'rol oynama' etkinliği yaptırırken karakter analizi yapmalarını ister. Bu etkinliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A Öğrencilerin empati kurma becerilerini geliştirmek
B Öğrencilerin beden koordinasyonunu geliştirmek
C Öğrencilerin resim yapma yeteneğini artırmak
D Öğrencilerin matematiksel düşünme becerilerini güçlendirmek
E Öğrencilerin müzik kulağını geliştirmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Drama etkinliklerinde rol oynama ve karakter analizi, öğrencilerin farklı bakış açılarını anlamasına ve empati kurmasına yardımcı olur. Diğer seçenekler drama ile doğrudan ilişkili değildir.
Soru 43 · Sanat Müzik Drama
Bir drama çalışmasında öğretmen, öğrencilere bir olayın başlangıcını anlatır ve onlardan bu olayın nasıl devam edebileceğini canlandırmalarını ister. Uygulama sırasında öğrenciler herhangi bir metne bağlı kalmadan anlık kararlarla hareket eder. Bu drama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
A Doğaçlama
B Rol içinde yazma
C Görsel canlandırma
D Öykü tamamlama
E Donuk imge
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğaçlama, önceden hazırlanmış bir metin olmadan, anlık yaratıcılıkla bir durumu canlandırmadır. Soruda öğretmenin başlangıcı verip öğrencilerin kendiliğinden devam etmesi doğaçlamanın tanımıdır. Donuk imge, bir anın dondurulması; rol içinde yazma, yazılı metin oluşturma; öykü tamamlama, sözel tamamlama; görsel canlandırma ise resim ya da fotoğraf kullanımını içerir.
Soru 44 · Sanat Müzik Drama
Müzik eğitiminde 'Orff Schulwerk' yaklaşımının temel vurgusu nedir?
A Klasik batı müziği eserlerinin nota okuma becerisini geliştirmek
B Sadece profesyonel enstrüman çalma tekniklerine odaklanmak
C Müzik tarihindeki önemli bestecilerin eserlerini analiz etmek
D Çocukların doğal hareket ve ritim becerilerini müzikle bütünleştirmek
E Teknolojik araçlarla elektronik müzik üretimini öğretmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Orff Schulwerk, çocukların doğal hareket, konuşma ve ritim yeteneklerini müzik yoluyla ifade etmelerini hedefleyen bir yaklaşımdır. Diğer seçenekler bu metodun temel felsefesiyle örtüşmez.
Soru 45 · Sanat Müzik Drama
Sanat eğitiminde 'geri bildirim sandığı' uygulaması hangi amaçla kullanılır?
A Öğretmenin ders materyallerini saklaması
B Sanat eserlerinin fiziksel olarak korunması
C Öğrenci devamsızlıklarını kaydetmek
D Okul sergisi için eser seçimi yapmak
E Öğrencilerin çalışmaları hakkında anonim ve yapıcı eleştiri almasını sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Geri bildirim sandığı, öğrencilerin birbirlerinin çalışmalarına yazılı ve isimsiz yorum yapmalarını sağlayarak eleştirel düşünmeyi geliştiren bir tekniktir. Diğer seçenekler bu uygulamanın işleviyle ilgisizdir.
Soru 46 · Anne Baba Eğitimi
Bir anne çocuğuna, odasını toplamadığı için kızmak yerine, "Odanı toplamadığında ben üzülüyorum çünkü dağınık bir ortamda çalışmak beni zorluyor." demiştir. Annesinin bu ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?
A Sen dili
B Koşulsuz sevgi
C Olumlu pekiştirme
D Doğal sonuç
E Ben dili
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Anne kendi duygusunu ifade ederek 'ben dili' kullanmıştır. Sen dili suçlayıcı olur, koşulsuz sevgi farklıdır, pekiştirme ödülle ilgilidir, doğal sonuç ise eylemin kendiliğinden sonucudur.
Soru 47 · Anne Baba Eğitimi
Aile içinde çocuğun olumlu davranışlarını pekiştirmek isteyen bir baba, aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanırsa en etkili sonucu alır?
A Başarıları diğer aile üyelerinin yanında anlatmak
B Sadece maddi ödüllerle davranışı desteklemek
C Haftada bir kez genel bir övgü cümlesi söylemek
D Davranışın hemen ardından somut ve spesifik bir şekilde takdir etmek
E Olumlu davranışları not alıp ayda bir açıklamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Davranış değiştirmede etkili pekiştirme, davranışın hemen ardından yapılmalı ve somut olmalıdır. 'Oyuncaklarını topladığın için teşekkür ederim, odan çok düzenli oldu' gibi spesifik geri bildirimler çocuğun hangi davranışının doğru olduğunu anlamasını sağlar.
Soru 48 · Anne Baba Eğitimi
Aile eğitimi programlarında sıklıkla kullanılan 'Adlerian Yaklaşım'a göre, çocukların davranışlarının temelinde yatan ana güdü aşağıdakilerden hangisidir?
A Ödül ve ceza dengesi
B Biyolojik dürtülerin doyurulması
C Çevresel uyaranlara verilen tepkiler
D Ait olma ve değerli hissetme ihtiyacı
E Bilinçdışı çatışmaların çözümü
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Adlerian yaklaşım, bireyin temel motivasyonunun ait olma, kabul görme ve değerli hissetme ihtiyacı olduğunu savunur. Çocukların davranışları, bu ihtiyacı karşılamaya yönelik amaçlı eylemlerdir. Diğer seçenekler farklı psikolojik kuramlara aittir (örneğin, biyolojik dürtüler Freud'a, çevresel uyaranlar davranışçılığa aittir).
Soru 49 · Materyal Geliştirme
Bir öğretmen, özel eğitim gereksinimi olan bir öğrencinin dikkatini dağıtan uyaranları azaltmak amacıyla sınıfta kullandığı bir materyali uyarlamak istemektedir. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki uyarlamalardan hangisi en etkili olur?
A Materyale hareketli ve sesli animasyonlar ekleyerek ilgi çekiciliğini artırmak
B Materyalin üzerindeki tüm yazıları büyüterek daha okunabilir hâle getirmek
C Materyalin zemin rengini parlak ve kontrastlı yaparak görsel uyarımı yükseltmek
D Materyaldeki gereksiz görselleri, süslemeleri ve fazla ayrıntıyı çıkararak sadeleştirmek
E Materyali üç boyutlu hâle getirerek dokunsal çeşitlilik sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Dikkat dağıtıcı uyaranları azaltmak için materyalin sadeleştirilmesi, gereksiz görsel ve ayrıntıların kaldırılması en etkili yöntemdir. Büyük yazı (A) okunabilirliği artırsa da uyaran sayısını azaltmaz, animasyon ve ses (B) dikkat dağıtıcı etkiyi artırır, parlak renk (C) uyarımı yükseltir, üç boyut (E) ise ek uyaran getirir. Doğru cevap D'dir.
Soru 50 · Materyal Geliştirme
Bir fen bilgisi öğretmeni, öğrencilerin "fotosentez" konusundaki kavram yanılgılarını gidermek için bir materyal geliştirmek istiyor. Bu amaçla aşağıdaki materyallerden hangisini kullanması en etkili olur?
A Bitkilerin büyüme sürecini gösteren durgun görseller
B Soyut kavramları somutlaştıran animasyonlu bir video
C Öğrencilerin grup halinde okuyacağı bir metin
D Fotosentez denkleminin yazılı olduğu bir poster
E Fotosentezle ilgili çoktan seçmeli bir test
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Kavram yanılgılarını gidermede en etkili yol, soyut süreçleri somut ve adım adım gösteren animasyonlu videolardır. Poster, metin, durgun görseller ve test, kavram yanılgılarını düzeltmede yetersiz kalır.
Soru 51 · Materyal Geliştirme
Bir fen bilimleri öğretmeni, bitkilerde fotosentez konusunu anlatmak için bir afiş hazırlamıştır. Afişte fotosentez denklemi, bitki görseli ve güneş ışığı simgesi bulunmaktadır. Ancak öğrenciler afişteki yazıları okumak yerine sadece görsele odaklanmıştır. Bu durumu düzeltmek için öğretmenin afişte yapması gereken değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
A Görseli metnin üzerine yerleştirerek yazıyı kapatmak
B Görselin altına uzun bir açıklama metni eklemek
C Görseli daha büyük ve renkli hâle getirerek dikkat çekmek
D Görseli tamamen kaldırarak yalnızca metin kullanmak
E Görselde metinde geçmeyen ek bir bilgiye (örneğin kloroplast yapısı) yer vermek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Materyal geliştirmede görseller, metni tekrar etmek yerine metinde olmayan yeni bir veri sunmalıdır. Bu ilkeye uygun olarak öğretmen, afişteki görseli fotosentezle ilgili metinde geçmeyen kloroplast yapısı gibi ek bilgi içerecek şekilde düzenlemelidir. Diğer seçenekler ya görseli tamamen kaldırarak öğrenmeyi zayıflatır ya da mevcut sorunu çözmez.